De geboorte van ESERO

In de jaren 2000 merkte de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA) een zorgwekkende trend: de interesse voor wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM) nam af. Bedrijven zagen het aantal geschoolde werknemers in deze sectoren dalen. Omdat ruimtevaart een inspirerend thema is voor alle leeftijden, besloot ESA om hier iets aan te doen. ESA Education kreeg de opdracht om lesmateriaal en STEM-projecten aan te bieden aan scholen in heel Europa, met als doel jongeren te enthousiasmeren voor STEM – en dat allemaal in het jasje van ruimtevaart.

Maar Europa is divers: elk land heeft zijn eigen taal, politiek en schoolsysteem. Hoe kon ESA ervoor zorgen dat het lesmateriaal aansloot bij de behoeften van elk land? Het antwoord: de ESERO-bureaus. ESERO staat voor European Space Education Resource Office. Deze bureaus vormen een brug tussen de educatieve materialen van ESA en de specifieke noden van elk land.

De missie van ESERO

Het hoofddoel van ESERO is duidelijk: jongeren motiveren om te kiezen voor STEM-richtingen, met ruimtevaart als inspirerend thema. Dit doen ze door nauw samen te werken met educatieve instanties, ruimtevaartbedrijven en vooral: leerkrachten. ESERO luistert naar de behoeften van leerkrachten en betrekt hen actief bij het ontwikkelen van nieuw lesmateriaal. Zo brengen ze STEM dichter bij het onderwijs, via projecten, lesmateriaal, vormingen en evenementen.

ESERO in België

België mag trots zijn op zijn rol in het ESERO-verhaal. Na ESERO Netherlands (2006) werd ESERO Belgium als tweede ESERO-bureau ter wereld gelanceerd op 27 april 2007. Het bureau vond zijn thuisbasis in het Planetarium van de Koninklijke Sterrenwacht van België in Brussel.  Intussen telt Europa al 22 landen met een eigen ESERO-bureau.

Een mijlpaal om te vieren

ESERO wordt dit jaar 20 jaar! Een mooie gelegenheid om terug te blikken op hoe ruimtevaart en onderwijs dichter bij elkaar zijn gebracht. Dankzij ESERO krijgen leerkrachten toegang tot inspirerend lesmateriaal en kunnen jongeren kennis maken met de wonderen van wetenschap en technologie. Een mooi voorbeeld van hoe samenwerking en innovatie het onderwijs kunnen verrijken.

Interesse in meer?

We hebben de archieven van ESA doorgenomen en er volgende artikels uitgehaald.

• European Space Education Resource Office
  https://www.esa.int/Education/Teachers_Corner/European_Space_Education_Resource_Office
• Space Education Resource Office to open in Belgium and Spain (2007)
  https://www.esa.int/Education/Teachers_Corner/Space_Education_resource_offices_to_open_in_Belgium_and_Spain
• ESA wil met ESERO Dichter bij onderwijs staan (2007)
  https://www.esa.int/Space_in_Member_States/Belgium_-_Nederlands/ESA_wil_met_ESERO_dichter_bij_onderwijs_staan
• ESERO Belgium signs agreement with Ministry of German-speaking community and Autonome Hochschule Eupen (2018)
  https://www.esa.int/Education/Teachers_Corner/ESERO_Belgium_signs_agreement_with_Ministry_of_German-speaking_community_and_Autonome_Hochschule_Eupen
• Space Marries Education in the German-Speaking Schools of Belgium (2013)
  https://www.esa.int/Education/Teachers_Corner/Space_Marries_Education_in_the_German-Speaking_Schools_of_Belgium
• Prestigious “Sciences at School” label introduced in Belgium (2013)
  https://www.esa.int/Education/Teachers_Corner/Prestigious_Sciences_at_School_label_introduced_in_Belgium
• Belgian schools are awarded for the second time ‘Sciences at School’ label (2016)
  https://www.esa.int/Education/Teachers_Corner/Belgian_schools_are_awarded_for_the_second_time_Sciences_at_School_label
• Vacature: ESERO zoekt office managers (2009)
  https://www.esa.int/Space_in_Member_States/Belgium_-_Nederlands/Vacature_ESERO_zoekt_i_office_managers_i
• Experience the day of an astronaut
  https://www.esa.int/Education/Experience_the_day_of_an_astronaut
• Space ideal flagship to encourage youngsters to opt science and technology (2008)
  https://www.esa.int/About_Us/Corporate_news/Space_ideal_flagship_to_encourage_youngsters_to_opt_science_and_technology
• Vlieg met je klas naar de rand van de ruimte!
  https://www.esa.int/Space_in_Member_States/Belgium_-_Nederlands/Vlieg_met_je_klas_naar_de_rand_van_de_ruimte2 (2013)
• Ondersteuning aan onderwijs op school – ESA’s nieuwe aanbesteding voor de implementatie van ESERO in België (2020)
  https://www.esa.int/Space_in_Member_States/Belgium_-_Nederlands/Ondersteuning_aan_onderwijs_op_school_ESA_s_nieuwe_aanbesteding_voor_de_implementatie_van_ESERO_in_Belgie

Op 14 maart 2026 te Mechelen ging het evenement ‘Coolest Projects’ door.

Tijdens dit evenement konden jongeren tussen 7 en 18 jaar hun STEM’mige uitvindingen delen met het grote publiek.

Hiermee maakten de jonge visionairs kans op coole prijs.

Je hoefde geen uitvinder te zijn om van deze dag mee te genieten. Ook als bezoeker, jong en oud, kon je er terecht. Er werden tal van workshops georganiseerd waaronder ook onze ESERO workshop ‘mBot-Mars’ mede mogelijk gemaakt door onze partners CoderDojo en Digitale Wolven.

Ongeveer 350 bezoekers leefden zich uit, onder meer met het programmeren van onze marsrover om bodemstaaltje te detecteren.

Meer info kan je hier vinden via CoderDojo Belgium.

Vrijdag 27 maart 2026 bracht het Vlaams ESERO team een superleuk bezoek aan GTI Londerzeel. Waarom?  Checken hoe ver het deelnemende team van onze STEM-Challenge “Ruimtevaartmodel” ondertussen gevorderd is met hun project.

Een technisch paradijs

Begeleidende leerkracht Wim nam ons mee naar ‘de U’ – een deel van het gebouw dat helemaal in het teken staat van techniek. In het midden vind je leslokalen, omringd door werkstations in de vorm van een U. Al dat materiaal maakte ons nieuwsgierig om zelf aan de slag te gaan!

De windtunnel in de spotlight

Achterin stonden Simon, Tjenne en Witse, drie laatstejaars, druk bezig met hun windtunnel onder begeleiding van hun leerkracht Gertjan. En wat een passie! Ze legden ons alles uit: welke materialen ze gebruikten, hoe ze alles in elkaar zetten, welke circuits ze legden… Je kon merken dat ze met hart en ziel in hun project zitten.

Benieuwd naar hun werk?

Kijk dan zeker naar onze YouTube-video om te zien hoe hun windtunnel eruitzag tijdens ons bezoek. We kunnen niet wachten om het eindresultaat te zien! Want na afloop zal hun windtunnel in de Genste volkssterrenwacht – het Vlaams ESERO huis – tentoongesteld worden zodat we de aerodynamica van ruimtesondes kunnen demonstreren aan onze bezoekers.

Belpaire gebouw (VLAIO) Brussel, 18 maart 2026 – Voor de leerlingen, leraren en juryleden was het een zeer spannende dag. De inzet? Een plek in de finale en de kans om hun CanSat daadwerkelijk te laten vliegen in een raket.

De teams, zichtbaar zenuwachtig maar vastberaden, betraden het podium in het imposante auditorium. De uitdaging: een presentatie geven in het Engels, waarbij elk teamlid aan het woord moest komen en moest laten zien wat zij of hij had bijgedragen aan het project. De presentaties waren niet alleen een test van technische kennis, maar ook van teamwerk, communicatie en doorzettingsvermogen.

De dag begon met de presentaties van de 14 Brusselse teams, gevolgd door de 14 Waalse teams en tenslotte de 15 Vlaamse teams. De jury, bestaande uit experts en enthousiaste professionals, stelde kritische vragen om te bepalen in hoeverre de teams klaar waren voor de lancering op 24 april.

De Moeilijke Keuzes van de Jury

Na uren van presentaties en vragenrondes moest de jury een zware beslissing nemen. De selectie was als volgt:

• 30 teams (10 Brusselse, 10 Waalse en 10 Vlaamse) mochten door naar de finale. Deze teams krijgen de unieke kans om hun CanSat te laten vliegen in de 15 Italiaanse Sierrafox-raketten op 24 april. Daarnaast strijden ze nog steeds voor de titel van regionale en nationale winnaar.
• 6 teams (2 Brusselse, 2 Waalse en 2 Vlaamse) werden geëlimineerd uit de competitie, maar mogen wel deelnemen aan de testvlucht van BE-Rocket op 22 april als alternatieve lancering.
• 7 teams (2 Brusselse, 2 Waalse en 3 Vlaamse) moesten helaas definitief afscheid nemen van de competitie.

Deze laatste beslissing was hartverscheurend. Er waren teams die uitstekend werk hadden geleverd, maar door de strenge competitie toch naar huis moesten met slecht nieuws. Het was een emotioneel moment voor iedereen, waarbij de jury met veel spijt afscheid nam van de uitgevallen teams.

Voor de 30 teams die door zijn naar de finale, zullen de komende weken hard blijven werken om er zeker van te zijn dat hun CanSat klaar is voor de vlucht. De spanning en opwinding zijn voelbaar, maar ook de trots om zo ver te zijn gekomen.

Wij wensen alle finalisten veel succes! Het belooft een onvergetelijke ervaring te worden, niet alleen voor de teams, maar voor iedereen die betrokken is bij dit inspirerende project.

Bij ESERO Belgium brengen we de ruimtevaart tot leven in de klas. Naast onze populaire lespakketten ‘Op reis naar de ruimte met Fritz’ en ‘Het planetenspel’ lanceren we dit jaar twee nieuwe klasbezoeken in samenwerking met de UGent Volkssterrenwacht Armand Pien.

Twee nieuwe avonturen

1. ‘Op ontdekking door het zonnestelsel’

Een interactieve reis langs de zon en de gesteenteplaneten, gevolgd door een bezoek aan de historische telescoop. Dit bezoek is gebaseerd op ‘Het planetenspel’.
Interesse? Boek hier voor het schooljaar 2026-2027 via UGent Volkssterrenwacht Armand Pien.

2. ‘Kijk, ik zweef!’

Leerlingen ervaren het leven van een astronaut: van training tot raketlancering en EVA-pakken. Dit bezoek is gebaseerd op de Fritzkoffer en het Mission X-project.
Interesse? Boek hier voor het schooljaar 2026-2027 via UGent Volkssterrenwacht Armand Pien.

Praktisch

De programma’s zijn geschikt voor kinderen uit de derde kleuterklas en eerste graad lager onderwijs. Dit schooljaar zijn ze al 40 keer geboekt!

Boek nu voor het schooljaar 2026-2027 en geef je klas een onvergetelijke ruimtevaartervaring. Meer info: www.armandpien.be

Krokusvakantie, sterrenvakantie! Tien jongeren tussen 12 en 14 jaar doken tijdens de krokusvakantie (16 februari 2026) in de wonderlijke wereld van de sterrenhemel. Bij de UGent Volkssterrenwacht Armand Pien leerden ze alles over waarnemen – niet uit een boek, maar door zelf te doen en te ervaren. En jij? Je leest hier hoe je zelf aan de slag kunt!

Wanneer spot je de mooiste sterren?

De jongeren ontdekten snel: het perfecte moment bestaat! Het moet donker zijn (dus ’s nachts), zonder storend licht van lampen of de maan. Een open hemel zonder wolken is een must. Maar wist je dat een droge, windstille avond je waarnemingen nog scherper maakt? En dat herfst, winter en lente de beste seizoenen zijn? In de zomer blijft het te lang licht – minder ideaal voor sterrenkijkers.

Hoe werkt die sterrenhemel eigenlijk?

De aarde draait niet alleen rond de zon, maar ook om haar eigen as – en die as wijst naar de Poolster. Alle sterren lijken daarom om die ster te draaien. Handig, want zo kun je makkelijk ‘sterhoppen’! Daarnaast zie je door de jaarlijkse baan van de aarde steeds andere sterrenbeelden. En die bekende ‘dierenriem’? Dat is de weg die de zon en planeten aan de hemel lijken te volgen.