Over Camille Verbelen

Deze auteur heeft nog geen informatie verstrekt.
So far Camille Verbelen has created 185 blog entries.
4 feb 2026 feb 2026

ESERO Belgium op de ICT-Praktijkdag: ruimtevaart en STEM in de klas

2026-02-04T15:01:52+01:00

Van klas tot kosmos: ESERO op de ICT-Praktijkdag

Maandag 2 februari 2026 – Op 2 februari vond de jaarlijkse ICT-Praktijkdag plaats op UCLL Campus Connect in Heverlee, en ook ESERO Belgium was van de partij! De dag bood een rijk programma met keynote speakers, workshops, vormingen en een publieke beurs, met een geweldige sfeer en een indrukwekkend aantal deelnemers. Het centrale thema: hoe ICT het onderwijs kan verrijken, van ICT-beheer op school tot de educatieve toepassingen van software in de klas.

ESERO Belgium op de ICT-praktijkdag in Leuven

Onze sessie: ruimtevaart in de klas

ESERO Belgium verzorgde één van de 100 workshops, een sessie van 2u20 minuten waarin we leerkrachten uit het lager onderwijs en secundair onderwijs – en zelfs een educatief medewerker van Brightlab – meenamen in de wondere wereld van ruimtevaart en STEM:

  1. Wat is ESERO en waarom is ruimtevaart belangrijk?
    We startten met een introductie over ESERO Belgium en de rol van ruimtevaart in onderwijs en wetenschap. Waarom is het belangrijk om jongeren kennis te laten maken met ruimteonderzoek en technologie? En hoe kan dit hen inspireren in STEM-vakken?

  2. Aan de slag: Beginnersoefening Astro Pi Mission Zero 
    Het praktische gedeelte gaf deelnemers de kans om hun eerste stappen te zetten met Astro Pi Mission Zero, een project waarbij leerlingen eigen code kunnen schrijven die in de ruimte wordt uitgevoerd. De oefening was interactief en leuk, met veel nieuwsgierige vragen en enthousiaste reacties.

  3. Andere STEM-projecten voor lager en secundair onderwijs
    Tot slot bespraken we andere STEM-initiatieven die ESERO aanbiedt voor zowel lager als secundair onderwijs, zodat leerkrachten concrete ideeën mee naar hun klas konden nemen.

Enthousiaste deelnemers

De sessie werd gekenmerkt door een levendige interactie en nieuwsgierigheid. Deelnemers stelden vragen, deelden ideeën en gingen meteen aan de slag met de oefeningen, waardoor de workshop een dynamische en inspirerende leerervaring werd. Het was fantastisch om te zien hoe snel ze de concepten van ruimtevaart en programmeren oppikten en hoe enthousiast ze waren om hun eigen Astro Pi-codes te testen. De energie en betrokkenheid maakten duidelijk dat ruimtevaart en STEM-projecten echte inspiratie kunnen bieden in de klas. Dat wisten wij natuurlijk al, maar het is oh-zo leuk om die passie over te dragen!

We kijken ernaar uit om deze projecten verder te implementeren in scholen en om samen te bouwen aan een toekomst waarin ruimtevaart en STEM-onderwijs hand in hand gaan.

Meer info over de ICT-Praktijkdag: ictdag.be

Breng ruimtevaart in je klas!

Blijf op de hoogte over de laatste nieuwtjes!

Gratis lesmateriaal

Nieuwe vormingen

Kant-en-klare leerlingactiviteiten

👇👇👇

Ik wil aankondigingen krijgen voor: *

Onze socials

ESERO Belgium op de ICT-Praktijkdag: ruimtevaart en STEM in de klas2026-02-04T15:01:52+01:00
21 jan 2026 jan 2026

Webinar Astro Pi Mission Space Lab – hulp nodig?

2026-01-21T16:19:00+01:00

Livestreamed Webinar Astro Pi to the rescue!

Dinsdag 20 januari 2026 – Wist je dat jouw leerlingen écht code naar het Internationaal Ruimtestation (ISS) kunnen sturen? Dat kan met Astro Pi Mission Space Lab, een project waarbij jullie experimenten op de Raspberry Pi’s aan boord van de ISS draaien. Dit schooljaar viert Astro Pi zelfs zijn 10de verjaardag, dat betekent ondertussen 10 jaar waarin jongeren van over de hele wereld hun code de ruimte in stuurden.

Gisteren organiseerden de mensen van ESERO, de Raspberry Pi Foundation en ESA een live webinar om teams te helpen met hun Astro Pi projecten. Ze gaven praktische tips, lieten veel voorbeelden zien en beantwoordden vragen van leerlingen en leerkrachten. Het voelde een beetje alsof je een kijkje achter de schermen nam bij een ruimteproject – super inspirerend!

Van start tot lancering: wat je moet weten

In de webinar leerden de teams hoe ze hun programma’s konden testen en voorkomen dat ze crashten op het ISS. Een van de meest voorkomende problemen is de beroemde “division by zero”. Dit gebeurt wanneer je probeert iets te delen door nul – bijvoorbeeld als je de snelheid van het ISS wil berekenen op basis van twee foto’s, maar die foto’s binnen dezelfde seconde worden genomen. Het programma kan dan helemaal stoppen.

Gelukkig zijn daar slimme oplossingen voor: je kunt in je code een soort back-upplan zetten met “try/except” of je foto’s één seconde laten wachten met een “sleep-commando”. Zo zorg je ervoor dat je programma ook in de ruimte netjes doorloopt. Dit is een mooie kans om te leren over defensief programmeren, iets wat echte programmeurs ook doen.

Een andere tip uit de webinar: test je code altijd goed. Het ISS garandeert dat je programma’s overdag draaien, maar je hebt geen controle over het weer of of de camera over land of water kijkt. Daarom is het slim om je programma ook te laten werken met wolken, zee en minder duidelijke beelden.

De camera en sensoren van Astro Pi

Elke Astro Pi heeft maar één camera. Dat betekent dat je geen twee foto’s tegelijk kan nemen, en dat je in totaal maximaal 42 foto’s mag downloaden. Maar dat is geen probleem: als je je foto’s slim gebruikt en meerdere berekeningen maakt, kan je toch hele nauwkeurige resultaten krijgen.

De sensoren van Astro Pi zijn ook belangrijk. Ze meten bijvoorbeeld temperatuur, druk, licht en rotatie (met een gyroscoop). Een belangrijk punt: de gyroscoop laat zien hoe iets draait of welke kant het op wijst, maar hij meet niet de snelheid van het ISS. Dus verander je Astro Pi’s positie, dan verandert dat niet je berekening van de snelheid.

Daarnaast vertelde het team dat je niet alleen coördinaten mag gebruiken voor je berekeningen. De kern van Mission Space Lab is juist dat je echte hardware gebruikt, zoals camera’s of sensoren. Zo krijg je een echte ervaring van ruimteonderzoek.

Tips om slim te werken in de klas

In de webinar gaven de experts ook tips om het project goed te organiseren. Een handige methode is je klas in twee groepen te verdelen:

  1. Het foto- en sensorteam: zij zorgen dat Astro Pi foto’s maakt, sensordata registreert en alles opslaat.

  2. Het analyseteam: zij berekenen snelheden, verwerken de gegevens en controleren of alles klopt.

Later kunnen de twee teams hun werk samenvoegen. Zo kun je in korte tijd veel leren en resultaten behalen, zonder dat iemand overweldigd raakt.

Daarnaast is het slim om je code eerst thuis of in de klas te testen met de Astro Pi Replay Tool, die historische beelden van de ISS biedt. Zo kun je zien of je berekeningen kloppen, ook al heb je nog geen echte Astro Pi.

Een leuke extra weetje: dit jaar worden de foto’s gemaakt vanuit de WORF-window van het ISS, waardoor je een volledig zicht op de aarde krijgt. Andere ramen, zoals de Node-windows, geven een cirkelvormig beeld door beschermkappen. Het is super om leerlingen te laten zien dat ruimteonderzoek ook te maken heeft met fysieke beperkingen en keuzes.

Wat je leert met Astro Pi

Door mee te doen aan Mission Space Lab leer je veel meer dan alleen programmeren. Je leert

  • omgaan met echte data en onverwachte situaties.
  • fouten herkennen en oplossen.
  • samenwerken in een team.
  • logisch nadenken en experimenten plannen.

En bovenal: je ontdekt hoe het voelt om als echte wetenschapper je eigen experiment naar de ruimte te sturen.

Korte samenvatting & actiepunten

Begin klein: start met de standaard ISS-snelheidsprojecten en test met de Replay Tool.
Verdeel het werk: één team voor data, één team voor analyse, en combineer later.
Test veel: werk met verschillende soorten beelden, voeg try/except toe, wacht minstens 1 seconde tussen foto’s.
Gebruik hardware: camera en sensoren zijn verplicht, coördinaten alleen is niet genoeg.
Wees realistisch met tijd: werk stap voor stap en gebruik deadlines om focus te houden.
Download maximaal 42 foto’s, maar bewaar zoveel mogelijk sensordata voor vervolgonderzoek.

Met deze tips staat jouw klas klaar om code de ruimte in te sturen – een ervaring die je leerlingen nooit zullen vergeten!

Breng ruimtevaart in je klas!

Blijf op de hoogte over de laatste nieuwtjes!

Gratis lesmateriaal

Nieuwe vormingen

Kant-en-klare leerlingactiviteiten

👇👇👇

Ik wil aankondigingen krijgen voor: *

Onze socials

Webinar Astro Pi Mission Space Lab – hulp nodig?2026-01-21T16:19:00+01:00
15 jan 2026 jan 2026

Climate Detectives voor Vereniging Leraars Aardrijkskunde

2026-01-15T10:45:36+01:00

VLA volgt vorming over Climate Detectives

Dinsdag 13  januari 2026 – Afgelopen dinsdagavond mochten we een bijzonder gemotiveerd publiek verwelkomen aan de sterrenwacht: de Vereniging Leraars Aardrijkskunde (VLA). Tijdens hun bezoek volgden de leerkrachten een vorming rond Climate Detectives, gegeven door ESERO Belgium-coördinator Pieter Mestdagh. De interactieve sessie bood niet alleen inspiratie, maar ook concrete handvatten om met klimaat en data-analyse aan de slag te gaan in de klas.

Wat is VLA?

De VLA brengt leerkrachten aardrijkskunde uit heel Vlaanderen samen met als doel kennisdeling, professionalisering en uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden. Door vormingen, lezingen en bezoeken te organiseren, ondersteunt de vereniging leerkrachten in hun dagelijkse lespraktijk en houdt ze hen nauw betrokken bij actuele maatschappelijke en wetenschappelijke thema’s — klimaatverandering is daar een schoolvoorbeeld van. Hun doel en ESERO’s doel liggen dus heel dicht bij elkaar!

Op bezoek in de Sterrenwacht

De vorming vond plaats aan de UGent Volkssterrenwacht Armand Pien, een plek die elke woensdagavond haar deuren opent voor het grote publiek. Bezoekers kunnen er kennismaken met astronomie en ruimtewetenschappen, maar ook groepsbezoeken op aanvraag behoren tot de mogelijkheden. Daarvan maakte de VLA groep dus graag gebruik. Het maakte deze avond extra bijzonder dat ESERO Belgium hier een vorming mocht geven: een mooie kruisbestuiving tussen ruimte, wetenschap en onderwijs, en vooral een heel fijne ervaring om zo’n geëngageerde groep leerkrachten te mogen ontvangen.

Climate Detectives als Aardrijkskunde-thema

Het project Climate Detectives sluit bovendien naadloos aan bij de lessen aardrijkskunde en de bijhorende leerdoelen. Leerlingen onderzoeken echte klimaatproblemen, analyseren data (zoals satellietbeelden en meetgegevens), formuleren hypotheses en zoeken onderbouwde oplossingen. Zo werken ze aan essentiële vaardigheden zoals kritisch denken, onderzoekscompetenties, systeemdenken en het begrijpen van mens-milieu-interacties — allemaal kerncomponenten binnen het aardrijkskundeonderwijs. Climate Detectives biedt leerkrachten een concreet en activerend kader om complexe klimaatvraagstukken op een wetenschappelijk onderbouwde én leerlinggerichte manier aan te brengen.

Wij kijken alvast terug op een zeer geslaagde avond en danken de VLA voor hun enthousiasme en interesse. 🌍🚀

Breng ruimtevaart in je klas!

Blijf op de hoogte over de laatste nieuwtjes!

Gratis lesmateriaal

Nieuwe vormingen

Kant-en-klare leerlingactiviteiten

👇👇👇

Ik wil aankondigingen krijgen voor: *

Onze socials

Climate Detectives voor Vereniging Leraars Aardrijkskunde2026-01-15T10:45:36+01:00
13 jan 2026 jan 2026

Minister Matz op bezoek bij ESERO

2026-01-13T14:21:34+01:00

Minister van (onder andere) wetenschapsbeleid op bezoek bij ESERO Belgium

Woensdag 7 januari 2026 – ESERO Belgium had het genoegen minister Vanessa Matz te mogen verwelkomen, een mooie gelegenheid om haar kennis te laten maken met onze projecten.

© Clotilde Billiette

Een verrijkende ontmoeting

ESERO Belgium mocht onlangs minister Vanessa Matz verwelkomen voor een inspirerend bezoek rond haar missies en acties ter ondersteuning van het wetenschapsonderwijs. Tijdens deze ontmoeting kreeg de minister een helder overzicht van de structuur van het ESERO-project, de vele activiteiten die dagelijks in het veld worden georganiseerd en de belangrijkste uitdagingen waarmee jongeren vandaag geconfronteerd worden bij het leren van wetenschappen en STEM-vakken.

Ook de Space Ambassadors waren actief betrokken bij het gesprek. Zij deelden hun ervaringen uit de klaspraktijk en toonden aan hoe de initiatieven van ESERO Belgium een tastbare impact hebben op zowel leerkrachten als leerlingen.

Het bezoek vond plaats in aanwezigheid van vertegenwoordigers van Belspo en van Hugo Marée, hoofd van het ESA Education Office. Samen onderstreepten zij het belang van een sterke nationale en Europese samenwerking om het wetenschapsonderwijs blijvend te versterken.

We kijken erop terug als een bijzonder fijne en inspirerende ontmoeting en hopen dat we minister Matz hebben kunnen enthousiasmeren voor het ESERO-programma.

© Clotilde Billiette

Breng ruimtevaart in je klas!

Blijf op de hoogte over de laatste nieuwtjes!

Gratis lesmateriaal

Nieuwe vormingen

Kant-en-klare leerlingactiviteiten

👇👇👇

Ik wil aankondigingen krijgen voor: *

Onze socials

Minister Matz op bezoek bij ESERO2026-01-13T14:21:34+01:00
12 jan 2026 jan 2026

Eerste CanSat support sessies: accomplished!

2026-01-12T10:40:06+01:00

Vlaamse CanSat teams krijgen eerste feedback sessie in Gent

Donderdag 8 januari 2026 – Vandaag was een belangrijke mijlpaal voor de Vlaamse teams van CanSat 2025-2026. Gisteren, op 7 januari, passeerden de Waalse teams die mijlpaal in Namen; en morgen, 9 januari volgen ook de Brusselse teams in – je raadt het nooit – Brussel. Die belangrijke mijlpaal heeft alles te maken met het professionaliseren van hun CanSat design.

In een lokaal van de Universiteit Gent, vlak naast het ESERO Belgium-kantoor Vlaanderen, kwamen vandaag quasi alle Vlaamse teams samen voor hun eerste feedbacksessie met onze expertbegeleiders. Een moment waar velen al weken naartoe werkten — en dat duidelijk de moeite loonde.

Onze experts verwelkomden niet alleen de enthousiaste leerlingen, maar ook hun begeleidende leerkrachten. In een open en constructieve sfeer kregen de teams gerichte feedback op hun mini-satellietontwerp en vooral op hun secundaire missie: het wetenschappelijke experiment waarmee ze zich willen onderscheiden.

Creativiteit en ambitie op hoog niveau

Wat meteen opviel, was de enorme diversiteit en originaliteit van de voorgestelde experimenten. Tijdens de sessies passeerden onder andere volgende ideeën de revue:

  • Een VIS-camera en thermische sensor om huisdieren of mensen op de grond te detecteren en de beelden nadien te analyseren met AI

  • Een systeem om de CanSat te stabiliseren met gridfins, gecombineerd met metingen van windsnelheid en -richting, luchtvochtigheid en zelfs druppeldetectie

  • Luchtkwaliteitsmetingen, met focus op fijnstof, ozon en methaan, en een vergelijking met de luchtkwaliteit in de omgeving van de school

  • Een gedurfd concept waarbij twee aparte zweefvliegtuigjes uit de CanSat komen en elk hun eigen traject volgen

  • Muon-detectie in functie van de hoogte, een experiment dat duidelijk inspiratie haalt uit de deeltjesfysica

  • Metingen van UVA- en UVB-straling, gecombineerd met laser-altimetrie

Onze expertbegeleiders daagden de teams uit met kritische vragen, gaven technische en wetenschappelijke tips en hielpen hen om hun ideeën verder te verfijnen en realistischer te maken binnen de CanSat-constraints.

Gemotiveerd naar huis, klaar voor de volgende stap

Elk team kwam zichtbaar gemotiveerd aan — en vertrok nog gemotiveerder én vooral wijzer terug naar huis. De feedbacksessies boden niet alleen inhoudelijke ondersteuning, maar ook geruststelling: de teams zijn duidelijk goed op weg.

Hoewel dit pas de eerste van drie feedbackmomenten is, kunnen de teams nu alvast verder bouwen aan hun project met hernieuwde focus. Later in het CanSat-traject volgen nog twee extra feedbacksessies, waarin de ontwerpen en experimenten verder zullen worden aangescherpt.

Wij kijken alvast uit naar het vervolg van dit traject en naar de indrukwekkende CanSats die hieruit zullen voortkomen. 🚀

 

Breng ruimtevaart in je klas!

Blijf op de hoogte over de laatste nieuwtjes!

Gratis lesmateriaal

Nieuwe vormingen

Kant-en-klare leerlingactiviteiten

👇👇👇

Ik wil aankondigingen krijgen voor: *

Onze socials

Eerste CanSat support sessies: accomplished!2026-01-12T10:40:06+01:00
5 jan 2026 jan 2026

Astronautenworkshops in Boortmeerbeek

2026-01-05T09:47:29+01:00

Aetherspace geeft laatste workshops van het jaar

Donderdag 18 december 2025 – De eindejaarsperiode? Dat betekent examens, studeren en volle agenda’s. Maar dat hield het enthousiaste studententeam van Aetherspace niet tegen. Tussen het blokken door maakten ze tijd voor wat ze het liefst doen: kinderen warm maken voor STEM en ruimtevaart. Zo trokken ze eind 2025 nog naar GBS De Klimboom in Boortmeerbeek voor de laatste workshops van het jaar, gesponsord door ESERO Belgium.

Even astronaut zijn 👩‍🚀👨‍🚀

Tijdens de workshop Astronautentraining maakten leerlingen van 9 tot 11 jaar kennis met de wondere wereld van het heelal en de ruimtevaart. Niet door gewoon te luisteren, maar door zelf astronaut te worden.

Hoe ziet een dag van een astronaut eruit? Wat moet je allemaal kunnen om in het ISS te leven? En misschien wel de belangrijkste vraag: hoe eet je eigenlijk in de ruimte?
De kinderen ontdekten het allemaal via leuke, interactieve opdrachten.

Hoofd én lichaam aan het werk

De workshop combineerde mentale en fysieke uitdagingen, helemaal in de geest van echte astronautentraining. Van samenwerken onder tijdsdruk tot bewegen en nadenken tegelijk.

Onderweg leerden de leerlingen ook meer over de planeten van ons zonnestelsel en de ruimte daartussen. Het grote doel? Samen alle proeven voltooien om uiteindelijk hun eigen raket te lanceren op de speelplaats. Een moment dat steevast voor blinkende ogen zorgt 🚀✨

Praktisch én laagdrempelig voor scholen

Wat deze workshops extra fijn maakt voor scholen:

  • Ze zijn gericht op kinderen van 9 tot 11 jaar

  • Duur: 2 uur

  • Taal: Nederlands

  • Locatie: gewoon in het klaslokaal en op de speelplaats

  • Groepen van 12 tot 24 leerlingen

Dankzij het partnership met ESERO Belgium werden de workshops kosteloos aangeboden. Het Aetherspace-team komt alles ter plaatse begeleiden, dus extra ondersteuning vanuit de school is niet nodig.

Zelf aan de slag in de klas? Dat kan ook!

Wil je als leerkracht zelf astronautentraining geven in je klas? Dan is Mission X zeker het ontdekken waard. In dit internationale project leren leerlingen trainen zoals echte astronauten, met leuke en haalbare opdrachten rond beweging, gezondheid en ruimtevaart.

De workshop van Aetherspace is trouwens gebaseerd op Mission X, waardoor je perfect kan verder bouwen op dezelfde thema’s en activiteiten in je eigen lessen.

Een mooie manier om STEM en ruimtevaart ook na de workshop levend te houden in de klas 🌍🚀

Breng ruimtevaart in je klas!

Blijf op de hoogte over de laatste nieuwtjes!

Gratis lesmateriaal

Nieuwe vormingen

Kant-en-klare leerlingactiviteiten

👇👇👇

Ik wil aankondigingen krijgen voor: *

Onze socials

Astronautenworkshops in Boortmeerbeek2026-01-05T09:47:29+01:00
17 dec 2025 dec 2025

UCLL studenten lager onderwijs in actie

2025-12-17T09:35:28+01:00

Toekomstmakers in de klas: een inspiratiesessie ruimtevaart aan UCLL Diepenbeek

Vrijdag 12 december 2025 – Afgelopen vrijdag mocht onze ESERO-coördinator Pieter zijn passie voor ruimtevaart en onderwijs delen met een bijzonder publiek: de studenten van het derde jaar Leerkracht Lager Onderwijs aan de UCLL-campus Diepenbeek. Een campus vol toekomstige leerkrachten – en dus vol toekomst. Want wie vandaag voor de klas staat (of zich daarop voorbereidt), maakt morgen het verschil. En daar zijn wij bij ESERO ongelooflijk trots op: op de leerkrachten van gisteren, vandaag én morgen.

Waarom ruimtevaart in het onderwijs?

De sessie startte om 10.30 uur met een fundamentele vraag: wat heeft ruimtevaart met onderwijs te maken? Al snel werd duidelijk dat ruimtevaart veel meer is dan raketten en astronauten. Het is een krachtige context om kinderen te laten onderzoeken, vragen stellen, samenwerken en kritisch denken. Precies die vaardigheden waar sterke leerkrachten elke dag aan bouwen.

Pieter maakte de studenten wegwijs in ons uitgebreide ESERO-aanbod en liet zien hoe ruimtevaart vakken zoals wetenschap, technologie, wiskunde, taal en zelfs wereldoriëntatie op een natuurlijke manier met elkaar verbindt. Ruimtevaart prikkelt verwondering – en verwondering is het startpunt van leren.

Op schoolreis naar de Maan 🚀

Vanaf 11.10 uur doken de studenten in de lessenreeks “Op schoolreis naar de Maan”. Niet door er alleen over te praten, maar door ze zélf te beleven. Want goede leerkrachten weten: leren gebeurt door te doen.

Er werd gewerkt met een Aarde-Maan-model, dat niet alleen de afstanden tastbaar maakte, maar ook inspireerde als haalbaar klasproject tijdens stages. Het eetbaar zonnestelsel bleef deze keer op de slides, maar alternatieven zoals een planetenpad in de schoolomgeving passeerden de revue – ideeën die blijven hangen en makkelijk vertaald kunnen worden naar de klaspraktijk.

Daarna volgden een reeks proefjes en demo’s die de studenten met zichtbaar enthousiasme uitvoerden:

  • een raketje bouwen en begrijpen hoe voortstuwing werkt;

  • valbewegingen testen en ontdekken dat zwaartekracht overal aanwezig is;

  • een egg lander maken met zelfgemaakt “geld” en zo probleemoplossend denken stimuleren;

  • water laten koken in een spuitje en daarna in een vacuümklok – een perfecte aanleiding om over luchtdruk en atmosfeer te praten;

  • zuurstof en waterstof uit water halen en zo de basis van chemie en energie bespreken;

  • en natuurlijk: je gewicht op andere planeten berekenen, een activiteit die altijd tot verwonderde reacties leidt.

Na de pauze om 12.00 uur werd de lessenreeks verder verdiept. De herhaling in de namiddag gaf ruimte voor extra vragen, reflectie en het expliciet leggen van linken naar de eindtermen en de leefwereld van kinderen.

Leerkrachten als mission leaders

Om 13.30 uur werd de blik opnieuw verruimd met concrete STEM-projecten die leerkrachten meteen kunnen inzetten:

  • Mission X, waarbij leerlingen trainen als astronauten en via de Walk to the Moon-challenge beweging, gezondheid en rekenen combineren;

  • Moon Camp, waarin leerlingen hun eigen maanbasis ontwerpen en zo creativiteit, STEM en teamwork samenbrengen.

Hier werd nog maar eens duidelijk: leerkrachten zijn de mission leaders van deze leeravonturen. Zij vertalen abstracte ideeën naar betekenisvolle ervaringen voor kinderen. Zij zorgen ervoor dat wetenschap toegankelijk wordt voor iedereen.

Trots op gisteren, vandaag en morgen

De sessie werd rond 14.30 uur afgerond, met ruimte om na te praten. Gesprekken over stages, klasrealiteit en dromen voor later vulden de ruimte. Momenten zoals deze bevestigen waarom we bij ESERO zo sterk geloven in leerkrachten.

We zijn trots op de voormalige generaties leerkrachten die ons hebben leren kijken naar de wereld. Trots op de huidige leerkrachten die elke dag opnieuw het beste van zichzelf geven in soms uitdagende omstandigheden. En bovenal trots op deze toekomstige leerkrachten, die met open blik, enthousiasme en engagement klaarstaan om nieuwe generaties mee te nemen op ontdekkingsreis – misschien wel tot aan de Maan.

Dankjewel, UCLL Diepenbeek, en dankjewel aan alle (toekomstige) leerkrachten. Zonder jullie geen wetenschap, geen verwondering en geen toekomst. 🌍✨

Breng ruimtevaart in je klas!

Blijf op de hoogte over de laatste nieuwtjes!

Gratis lesmateriaal

Nieuwe vormingen

Kant-en-klare leerlingactiviteiten

👇👇👇

Ik wil aankondigingen krijgen voor: *

Onze socials

UCLL studenten lager onderwijs in actie2025-12-17T09:35:28+01:00
15 dec 2025 dec 2025

ESERO stagiaire Amber pakt uit op UGent

2025-12-18T13:26:06+01:00

Trots! Onze stagiaire Amber pakte uit op studentenbeurs van pedagogische wetenschappen.

Woensdag 10 december 2025 – Vorige week stond er een hoogtepunt op onze interne agenda: een bezoekje aan de studentenbeurs van de Universiteit Gent, opleiding Pedagogische Wetenschappen. En wie stond daar te shinen met haar fantastische onderzoek? Onze eigen ESERO stagiaire, Amber!

Vanaf augustus maakte Amber enkele maanden deel uit van het ESERO Belgium-team. Ze dook in ons lesmateriaal, en dan vooral in onze trots: de Fritzkoffer (de koffer vernoemd naar onze lieve primaat, de ESERO-astronaut Fritz, voor wie het nog niet wist!).

De Fritzkoffer op de operatietafel 🔬

Ambers missie was duidelijk: het lesmateriaal in de Fritzkoffer onder de loep nemen en kijken hoe we het nog beter kunnen doen voor de leerkrachten die dag in, dag uit het beste van zichzelf geven. Haar maandenlange werk mondde uit in een uitgebreid adviesrapport.

En dat rapport mocht ze vorige week voorstellen aan haar medestudenten en stagementoren. Natuurlijk waren wij van ESERO ook aanwezig voor de morele steun (lees: om heel hard met onze vleugels te slaan van trots!).

Wat bleek? De resultaten van Ambers onderzoek waren een dikke pluim op de hoed van ons ESERO-team! Ons materiaal zit al goed in elkaar, en dat is altijd fijn om te horen!

De 3 Hoofdpunten die we meteen meenemen uit Ambers onderzoek:

Dankzij Ambers scherpe blik hebben we nu weer wat verse brandstof voor de optimalisatie. Dit zijn de key takeaways voor de toekomst van de Fritzkoffer:

  1. Hé, tweede graad lager onderwijs, jullie horen er ook bij! 🤩 En zelfs derde graad ook?

    • Blijkbaar richt onze Fritzkoffer zich niet enkel op de eerste graad en kleuters, maar pikken ook leerkrachten van de tweede graad lager onderwijs er heel wat uit mee. Qua niveau zou de koffer zelfs sporadisch gebruikt kunnen worden in de derde graad lager onderwijs. Fijn om te weten! Nu kunnen we daar nog gerichter op inspelen.

  2. De Fritzkoffer als inspiratiebron? Absoluut!

    • Leerkrachten gebruiken de koffer niet alleen voor de uitgewerkte lessen, maar ook om inspiratie op te doen voor hun eigen, custom-made lessen. Een koffer vol ideeën dus!

  3. Meer afwisseling in werkvormen is áltijd een goed idee! 💡

    • De didactische werkvormen kunnen nòg verscheidener worden gemaakt. Uitdaging aanvaard! We gaan de creatieve molen nog wat harder laten draaien.

ESERO & Stagiaires: Een Prachtcombo! 💖

Los van de onderzoeksresultaten, nemen we vooral dit mee uit de stage van Amber:

  • ESERO en stagiaires? Een prachtcombo! De frisse blik en de no-nonsense aanpak van studenten zijn een superboost voor onze werking.

  • Het werk om onze hulp aan leerkrachten te optimaliseren staat nooit stil. De ruimtevaart zit vol updates, en wij dus ook!

  • Leerkrachten (en toekomstige leerkrachten zoals Amber) zijn een oh-zo waardevolle bron aan inspiratie en vernieuwde leermiddelen. En hoewel we dat eigenlijk al lang wisten, is het altijd leuk als een wetenschappelijk rapport dat nog eens keihard bewijst! 😉

Amber, bedankt voor je fantastische werk, je inzet, en je humor! We zijn super trots op je presentatie en wensen je het allerbeste toe in je verdere carrière!

Wil jij ook jouw lesmateriaal eens onder de loep nemen (of het onze en je eigen input geven?) of zoek je net nieuwe inspiratie voor jouw klas? Neem een kijkje op onze website bij de Fritzkoffer en andere lesmaterialen!

Breng ruimtevaart in je klas!

Blijf op de hoogte over de laatste nieuwtjes!

Gratis lesmateriaal

Nieuwe vormingen

Kant-en-klare leerlingactiviteiten

👇👇👇

Ik wil aankondigingen krijgen voor: *

Onze socials

ESERO stagiaire Amber pakt uit op UGent2025-12-18T13:26:06+01:00
15 dec 2025 dec 2025

Mission X

2025-12-15T14:57:09+01:00

Lesmateriaal: Mission X – train als een astronaut 🧑‍🚀

Kies hier met je team één of meerdere astronautentrainingen. Heb je weinig voorbereidingstijd? Geen nood. je hoeft niet alle activiteiten één voor één door te nemen. Onderaan de pagina vind je ons ‘starterspakket’: zes favoriete activiteiten die we adviseren vanuit ESERO Belgium.

Op de internationale ESA pagina kan je nog meer activiteiten vinden en illustrerende video’s bij sommige activiteiten. Je kan op deze website de taal op ‘Nederlands’ zetten.

✔️ Niveau: basisonderwijs en secundair onderwijs

✔️ Vakken/eindtermen: Wetenschappen en Techniek (Natuur, techniek), Sociale vaardigheden (samenwerking), lichamelijke opvoeding

✔️ Partners: UGent Volkssterrenwacht Armand Pien, ESERO Belgium

✔️ Editie: augustus 2023

Basisonderwijs: fysieke training 💪

Eindtermen
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – 1.15:
    De leerlingen kunnen hun loopstijl en -tempo aanpassen aan de afstand.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Rustervaringen – 1.7:
    De leerlingen hebben in rust controle over ademhaling en spieren.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – 2.3:
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.
  • Lichamelijke opvoeding – 3. Lichamelijke opvoeding – Zelfconcept en het sociaal functioneren: 3.1
    De leerlingen zijn bereid een opdracht vol te houden en af te werken.

Leerdoelen

  • Zo snel en zo nauwkeurig mogelijk een behendigheidsparcours afleggen ter verbetering van bewegingsvaardigheden, coördinatie en snelheid te verbeteren.
  • Waarnemingen over verbeteringen in behendigheid noteren tijdens deze fysieke ervaring in het missiedagboek.
Benodigdheden
  • 8 kegels
  • Meetlint of meetlat
  • Papier en potlood
  • Horloge of stopwatch
  • Zwembuizen (optioneel)
  • Missieboek en potlood
Tijd
  • 15-30 minuten per les

Vaardigheden

  • Evenwicht, behendigheid, ruimtelijk inzicht, lateraliteit, richting

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Rustervaring 1.7:
    De leerlingen hebben in rust controle over ademhaling en spieren.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – 1.15:
    De leerlingen kunnen hun loopstijl en -tempo aanpassen aan de afstand.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – 2.2:
    De leerlingen ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid, snelheid en spierspanning om de motorische competenties te bereiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – 2.3:
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – 2.4:
    De leerlingen kennen het belang van opwarming vóór en tot rust komen na fysieke activiteiten.

Leerdoelen

  • Een wandeling maken/lopen tot 1600 meter om het uithoudingsvermogen van longen, hart en andere spieren te verbeteren.
  • In het Mission Journal observaties noteren over verbeteringen in deze walk-back ervaring met hun longen, hart en andere spieren.

Benodigdheden (optioneel)

  • Horloge of stopwatch
  • Hartslagmeter
  • Landmeter (loopmeter)
  • Stappenteller

Tijd

  • 15-30 minuten

Vaardigheden

  • Uithoudingsvermogen, kracht, oriëntatie, mobiliteit, ruimtelijk inzicht

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.1
    De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.6
    De leerlingen tonen in het bewegen een intuïtief, maar ook een bewust kunnen, aanvoelen, omgaan en rekening houden met de eigen lichaamskenmerken, – mogelijkheden en -beperkingen.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – 2.4:
    De leerlingen kennen het belang van opwarming voor en tot rust komen na fysieke activiteiten.
  • Lichamelijke opvoeding – 3. Lichamelijke opvoeding – Zelfconcept en het sociaal functioneren: 3.1
    De leerlingen zijn bereid een opdracht vol te houden en af te werken.

Leerdoelen

  • Voer de Commander Crunch en Pilot Plank uit om de kracht van de buik- en rugspieren te verbeteren
  • Noteer waarnemingen over verbeteringen in de kernspierkracht tijdens deze fysieke ervaring in het missiedagboek
Benodigdheden
  • Horloge of stopwatch
  • Voor de leerlingen: Missiedagboek en schrijfgerei
Tijd
  • 10-15 minuten per les

Vaardigheden

  • Kracht, Uithoudingsvermogen, Evenwicht, Balans

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.1
    De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.6
    De leerlingen tonen in het bewegen een intuïtief, maar ook een bewust kunnen, aanvoelen, omgaan en rekening houden met de eigen lichaamskenmerken, – mogelijkheden en -beperkingen.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – Variante vormen van basisbewegingen , al dan niet gebruik makend van toestellen: 1.14
    De leerlingen kunnen diverse klimtoestellen opklimmen en veilig ervan afdalen.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen: 1.28
    De leerlingen kunnen geconcentreerd bezig zijn met een bewegingstaak.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.2
    De leerlingen ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid, snelheid en spierspanning om de motorische competenties te bereiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.3
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.
  • Lichamelijke opvoeding – 3. Lichamelijke opvoeding – Zelfconcept en het sociaal functioneren: 3.1
    De leerlingen zijn bereid een opdracht vol te houden en af te werken.

De leerlingen tonen in het bewegen een intuïtief, maar ook een bewust kunnen, aanvoelen, omgaan en rekening houden met de eigen lichaamskenmerken, – mogelijkheden en -beperkingen.

Leerdoelen

  • Een klimactiviteit uitvoeren om de balans en coördinatie te verbeteren en de spieren te versterken.
  • Noteer observaties over verbeteringen in balans, coördinatie en kracht in het Mission Journal

Benodigdheden

  • Wandrek of rotswand
  • Mat voor aan voet van klimmuur
  • (optioneel) klimtouw
  • Mission Journal en potlood

Tijd

  • 15 minuten per les

Vaardigheden

  • Behendigheid, evenwicht, coördinatie

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.1
    De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.4
    De leerlingen kennen hun voorkeurhand en -voet en kunnen deze ook efficiënt gebruiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.6
    De leerlingen tonen in het bewegen een intuïtief, maar ook een bewust kunnen, aanvoelen, omgaan en rekening houden met de eigen lichaamskenmerken, – mogelijkheden en -beperkingen.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – Spel en sportspelen: 1.17
    De leerlingen beheersen fundamentele bewegingsvaardigheden die nodig zijn om een eenvoudig bewegingsspel zinvol te kunnen spelen in eenvoudige sport- en spelsituaties.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – Spel en sportspelen: 1.20
    De leerlingen kennen elementaire tactische principes, kunnen ze toepassen in verwante spelen en kunnen een eenvoudige tactisch plannetje afspreken en uitvoeren.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Klein-motorische vaardigheden in gevarieerde situaties: 1.26
    De leerlingen kunnen klein-motorische vaardigheden in verschillende situaties voldoende nauwkeurig gedoseerd en ontspannen uitvoeren.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen: 1.28
    De leerlingen kunnen geconcentreerd bezig zijn met een bewegingstaak.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.2
    De leerlingen ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid, snelheid en spierspanning om de motorische competenties te bereiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.4
    De leerlingen kennen het belang van opwarming voor en tot rust komen na fysieke activiteiten.
  • Lichamelijke opvoeding – 3. Lichamelijke opvoeding – Zelfconcept en het sociaal functioneren: 3.1
    De leerlingen zijn bereid een opdracht vol te houden en af te werken.
  • Lichamelijke opvoeding – 3. Lichamelijke opvoeding – Zelfconcept en het sociaal functioneren: 3.2
    De leerlingen kunnen hun eigen inspanning en die van anderen inschatten e waarderen.
  • Lichamelijke opvoeding – 3. Lichamelijke opvoeding – Zelfconcept en het sociaal functioneren: 3.3
    De leerlingen nemen deel aan bewegingsactiviteiten in een geest van fair play.

Leerdoelen

  • Snel en correct een puzzel in elkaar zetten om het belang van handigheid en oog-handcoördinatie aan te tonen en tegelijkertijd de communicatie en probleemoplossende vaardigheden te verbeteren.
  • Noteer waarnemingen over verbeteringen in behendigheid en hand-oog coördinatie tijdens deze op vaardigheden gebaseerde ervaring in het missieboek.
Benodigdheden
  • Doosjes die groot genoeg zijn voor ten minste 25 gelabelde stukjes van één vloerpuzzel
  • Twee paar handschoenen per teamlid: nauwsluitende kinderhandschoenen en werkhandschoenen in volwassen maat. Opmerking: handschoenen kunnen ook gedeeld worden.
  • Twee stukken karton groot genoeg om de voltooide puzzels te bedekken
  • Markeerstift
  • Horloge of stopwatch per team, of een zichtbare klok
  • Missieboek en potlood
Tijd
  • 15-30 minuten per les

Vaardigheden

  • Teamwerk, communicatie, probleemoplossend vermogen, behendigheid, hand-oogcoördinatie, uithoudingsvermogen

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – Variante vormen van basisbewegingen, al dan niet gebruik makend van toestellen: 1.9
    De leerlingen kunnen balanceren op de grond en over diverse soorten toestellen.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Oplossen van kin-aangepaste bewegingsproblemen: 1.28
    De leerlingen kunnen geconcentreerd bezig zijn met een bewegingstaak.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Oplossen van kin-aangepaste bewegingsproblemen: 1.31
    De leerlingen zijn in staat gekende oefen- en spelvormen zelfstandig op te starten en in gang te houden.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Oplossen van kin-aangepaste bewegingsproblemen: 1.32
    De leerlingen zijn bereid zichzelf vragen te stellen over hun aanpak voor, tijdens en na het oplossen van een bewegingsprobleem en willen op basis hiervan een aanpak (bij)sturen.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.2
    De leerlingen ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid, snelheid en spierspanning om de motorische competenties te bereiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.3
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.4
    De leerlingen kennen het belang van opwarming voor en tot rust komen na fysieke activiteiten.
  • Lichamelijke opvoeding – 3. Lichamelijke opvoeding – Zelfconcept en het sociaal functioneren: 3.1
    De leerlingen zijn bereid een opdracht vol te houden en af te werken.

Leerdoelen

  • Voer squats en push-ups met lichaamsgewicht uit om de spieren en botten van het boven- en onderlichaam te versterken.
  • Noteer observaties over verbeteringen in krachttraining tijdens deze fysieke ervaring in het Mission Journal.

Benodigdheden

  • Horloge of stopwatch
  • Vrije muur
  • Metronoom
  • Mission Journal en potlood

Tijd

  • 15 minuten per les

Vaardigheden

  • Kracht, evenwicht, uithoudingsvermogen, teamwerk, weerstand

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.1
    De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Verantwoord en veilig bewegen: 1.2
    De leerlingen kunne veiligheidsafspraken naleven.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Voorkeurslichaamszijde, lichaamsopbouw, lichaamsbesef: 1.6
    De leerlingen tonen in het bewegen een intuïtief, maar ook een bewust kennen, aanvoelen, omgaan en rekening houden met de eigen lichaamskenmerken, -mogelijkheden en -beperkingen.

Leerdoelen

  • Veilig verzwaarde voorwerpen van het onderzoeksgebied terugdragen naar het basisstation om de aerobe en anaerobe conditie te verbeteren.
  • Noteer waarnemingen over verbeteringen in aerobe en anaerobe conditie tijdens deze fysieke ervaring in hun Missie Dagboek.

Benodigdheden

  • 12 stressballen (een klein voorwerp of bal die de leerlingen in hun hand kunnen knijpen)
  • 30 ballen in vijf verschillende gewichten en maten, zoals:
    • zes tennisballen
    • zes softballen
    • zes voetballen
    • zes basketballen
    • zes grote yogaballen
  • 3 hoelahoepen
  • Horloge, 6 stopwatches of een klok met een secondewijzer om de hartslag te meten
  • Mission Journal en potlood

Tijd

  • 30-45 minuten per les

Vaardigheden

  • Kracht, uithouding, teamwerk, coördinatie

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.1

    De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties.

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Verantwoord en veilig bewegen: 1.2
    De leerlingen kunne veiligheidsafspraken naleven.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Verantwoord en veilig bewegen: 1.3
    De leerlingen kennen de gevaren en risico’s van bewegingssituaties en kunnen deze inschatten en signaleren.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Voorkeurslichaamszijde, lichaamsopbouw, lichaamsbesef: 1.6
    De leerlingen tonen in het bewegen een intuïtief, maar ook een bewust kennen, aanvoelen, omgaan en rekening houden met de eigen lichaamskenmerken, -mogelijkheden en -beperkingen.

Leerdoelen

  • Voer een fysieke activiteit uit die de coördinatie, kern- en armspieren verbetert.
  • Noteer observaties over verbeteringen in coördinatie en kern- en armspierkracht tijdens deze ervaring in het Mission Journal.

Benodigdheden

  • 3 ballen met verschillende gewichten, bijv.:
    • 1 kg
    • 1,5 kg
    • 2,5 kg
  • Mission Journal en potlood

Tijd

  • 10-15 minuten per les

Vaardigheden

  • Kracht, coördinatie, stabilisatie, teamwerk

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.1
    De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Rustervaring: 1.7
    De leerlingen hebben in rust controle over ademhaling en spieren.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – Variante vormen van basisbewegingen, al dan niet gebruik makend van toestellen: 1.11
    De leerlingen kunnen vrije sprongen en steunsprongen uitvoeren.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.2
    De leerlingen ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid, snelheid en spierspanning om de motorische competenties te bereiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.3
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.

Leerdoelen

  • Verbeter bewegingsvaardigheden en kracht en uithoudingsvermogen van het hart en andere spieren.
  • Waarnemingen over verbeteringen in springtraining maken en vastleggen.

Benodigdheden

  • Springtouw (één per leerling)
  • Horloge of stopwatch
  • Mission Journal en potlood
  • kleine step, lage bank of doos (optioneel)

Tijd

  • 15-25 minuten per les

Vaardigheden

  • Coördinatie, evenwicht, uithoudingsvermogen

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.1
    De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Voorkeurlichaamszijde, lichaamsopbouw, lichaamsbesef: 1.4
    De leerlingen kennen hun voorkeurhand en -voet en kunnen deze ook efficiënt gebruiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Voorkeurlichaamszijde, lichaamsopbouw, lichaamsbesef: 1.6
    De leerlingen tonen in het bewegen een intuïtief, maar ook een bewust kennen, aanvoelen, omgaan en rekening houden met de eigen lichaamskenmerken, -mogelijkheden en -beperkingen.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – Variante vormen van basisbewegingen, al dan niet gebruik makend van toestellen: 1.9
    De leerlingen kunnen balanceren op de grond en over diverse soorten toestellen.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – Variante vormen van basisbewegingen, al dan niet gebruik makend van toestellen: 1.16
    De leerlingen kunnen op verschillende manieren en met diverse tuigen werpen.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen: 1.28
    De leerlingen kunnen geconcentreerd bezig zijn met een bewegingstaak.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – Oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen: 2.2
    De leerlingen ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid, snelheid en spierspanning om de motorische competenties te bereiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – Oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen: 2.3
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.

Leerdoelen

  • Werp- en vangtechnieken uitvoeren op één voet om het evenwicht en het ruimtelijk bewustzijn te verbeteren.
  • Waarnemingen over verbeteringen in evenwicht en ruimtelijk bewustzijn noteren tijdens deze fysieke ervaring in het missiedagboek

Benodigdheden

  • Missieboek en potlood
  • Tennisbal (één per leerling)
  • Horloge of stopwatch (één per leerling)
  • Gymbal/voetbal of vergelijkbaar (minstens één per groep)

Tijd

  • 15 minuten per les

Vaardigheden

  • Evenwicht, coördinatie, stabiliteit, reactiesnelheid, teamwerk

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.1
    De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Voorkeurlichaamszijde, lichaamsopbouw, lichaamsbesef: 1.6
    De leerlingen tonen in het bewegen een intuïtief, maar ook een bewust kennen, aanvoelen, omgaan en rekening houden met de eigen lichaamskenmerken, -mogelijkheden en -beperkingen.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – Oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen: 2.2
    De leerlingen ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid, snelheid en spierspanning om de motorische competenties te bereiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – Oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen: 2.3
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.

Leerdoelen

  • Voer een reeks burpees uit om de behendigheid, coördinatie en het cardiovasculaire en spieruithoudingsvermogen te verbeteren.
  • Noteer observaties en verbeteringen over deze ervaring in het Mission Journal

Benodigdheden

  • Niet van toepassing

Tijd

  • 15 minuten per les

Vaardigheden

  • Kracht, coördinatie, uithoudingsvermogen

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – Oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen: 2.2
    De leerlingen ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid, snelheid en spierspanning om de motorische competenties te bereiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl – Oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen: 2.3
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.5
    De leerlingen kennen mogelijke vormen van rollend en/of glijdend materiaal en weten er veilig mee om te gaan.
  • Lichamelijke opvoeding – 3. Lichamelijke opvoeding – Zelfconcept en het sociaal functioneren: 3.1
    De leerlingen zijn bereid een opdracht vol te houden en af te werken.

Leerdoelen

  • Voer een fysieke activiteit uit die de beenspieren en het cardiovasculaire systeem versterkt en bijdraagt ​​aan een minder vervuilde omgeving.
  • Noteer observaties over verbeteringen in balans en kracht tijdens deze fysieke ervaring in het Mission Journal.

Benodigdheden

  • Fiets
  • Mission Journal en potlood

Tijd

  • Deze activiteit kan als huiswerk of buiten de lesuren worden gedaan.

Vaardigheden

  • Uithoudingsvermogen, coördinatie, evenwicht, stabiliteit

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties – Variante vormen van basisbewegingen , al dan niet gebruik makend van toestellen: 1.12
    De leerlingen kunnen verschillende vormen van rollen uitvoeren.

Leerdoelen

  • Voer een fysieke activiteit uit die de lichaamscoördinatie en flexibiliteit verbetert en het bewegingsbereik vergroot.
  • Noteer observaties en verbeteringen over deze ervaring in het Mission Journal.

Benodigdheden

  • Dikke lange mat
  • Hoelahoep (optioneel)
  • Mission Journal en potlood

Tijd

  • 15-20 minuten

Vaardigheden

  • Coördinatie, flexibiliteit, evenwicht

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

  • Trainlikeanastronaut.org

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.1
    De leerlingen kunnen de motorische basisbewegingen op een voldoend flexibele en verfijnde wijze aanwenden in gevarieerde en complexe bewegingssituaties.
  • Lichamelijke opvoeding – 1. Lichamelijke opvoeding – Motorische competenties – Zelfredzaamheid in kind-gerichte bewegingssituaties – Lichaams- en bewegingsbeheersing: 1.6
    De leerlingen tonen in het bewegen een intuïtief, maar ook een bewust kunnen, aanvoelen, omgaan en rekening houden met de eigen lichaamskenmerken, – mogelijkheden en -beperkingen.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.2De leerlingen ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid, snelheid en spierspanning om de motorische competenties te bereiken.
  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.3
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.

Leerdoelen

  • Voer de “berencrawl” en “krabwandeling” uit om de spierkracht te vergroten en de coördinatie van het boven- en onderlichaam te verbeteren.
  • Noteer observaties over verbeteringen in spierkracht en coördinatie tijdens deze fysieke ervaring in het Mission Journal.

Benodigdheden

  • Meetlint of meterstok
  • Horloge of stopwatch (optioneel)
  • Mission Journal en potlood

Tijd

  • 25 minuten per les

Vaardigheden

  • Kracht, coördinatie, mobiliteit, behendigheid, flexibiliteit

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Eindtermen

  • Lichamelijke opvoeding – 2. Lichamelijke opvoeding – Gezonde en veilige levensstijl: 2.3
    De leerlingen beleven voldoening aan fysieke inspanning en kennen ook het lange-termijn effect ervan.

Leerdoelen

  • Voer een tijdreactie-activiteit uit met behulp van een liniaal om de concentratie te oefenen en de hand-oogreactietijd te verbeteren.
  • Noteer observaties over verbeteringen in deze op vaardigheden gebaseerde ervaring in het Mission Journal.

Benodigdheden

  • Metrische linialen – hout, hard plastic of metaal
  • Mission Journal en potlood

Tijd

  • 10-15 minuten per les

Vaardigheden

  • Hand-oogcoördinatie, fijne motoriek, communicatie, teamwerk, reactietijd

Klik op onderstaande link om het originele lespakket te openen

Secundair onderwjis: fysieke training 🏋️

Eindtermen
  • ET 1.05: LPD 1: De leerlingen voeren in verschillende omgevingen motorische basisvaardigheden en technieken uit rekening houdend met de evolutie van hun fysieke capaciteiten)
  • ET 1.05: LPD6: De leerlingen passen in verschillende bewegingssituaties technieken voor een correctie lichaamshouding en ergonomische principes toe.
  • ET 1.04: LPD5: De leerlingen ontwikkelen, rekening houdend met hun capaciteiten, fitheid gebaseerd op motorische basiseigenschappen: kracht, lenigheid, uithouding, snelheid, coördinatie, evenwicht, vormspanning en rompstabiliteit.
  • ET 1.07: LPD 10: De leerlingen geven en ontvangen feedback in verschillende bewegingsdomeinen (ondersteunende rol).

Leerdoelen

  • Motorisch: De leerlingen verbeteren hun kracht en rompstabiliteit door oefeningen zoals banken tillen en planken correct uit te voeren.
  • Cognitieve: De leerlingen begrijpen en passen ergonomische principes toe tijdens het uitvoeren van fysieke prestaties door resultaten bij te houden en feedback te verwerken.
Benodigdheden
  •  (Hartslagmeter)
  • Stoel
  • Matje x 5
  • Bal x 2
  • Bank
  •  Plint (x2 indien met 14-28 lln)
  • Sportraam
  • Touw
  • Rekker
Tijd
  • 2 – 4 lesuren

Vaardigheden

  • Spierkracht, Ergonomie, core-stability,

Downloads

Eindtermen

  • ET 1.04: LPD 4: De leerlingen gaan aan de hand van criteria bij zichzelf na of ze vorderingen maken in eenvoudige bewegingssituaties.
  • ET 1.07: LPD 12: De leerlingen oefenen zelfstandig eenvoudige taken en bewegingsopdrachten (individueel en in groep).
  • ET 1.07: LPD 13: De leerlingen hanteren sociale omgangsvormen.
  • ET 1.04: LPD5: De leerlingen ontwikkelen, rekening houdend met hun capaciteiten, fitheid gebaseerd op motorische basiseigenschappen: kracht, lenigheid, uithouding, snelheid, coördinatie, evenwicht, vormspanning en rompstabiliteit.

Leerdoelen

  • Motorisch: De leerlingen voeren coördinatieve vaardigheden met aandacht voor zowel oog-, hand-, als oog-voetcoördinatie.
  • Cognitief: De leerlingen verwoorden het belang van een goede coördinatie en evenwicht voor ruimtevaarders en voor zichzelf.

Benodigdheden (optioneel)

  • Turnzaal
  • 3 tennisballen
  • 2 kleine matten
  • per 2 banken voor opdracht 3
  • 4 banken
  • 8 kegels
  • 7 hoepels
  •  3 tennisballen
  • 1 gsm per 2
  • 1 basketbal per 2
  • 1 pen
  • 1 blad
  • 1 chronometer
  • 6 potjes

Tijd

  • 2 – 4 uren

Vaardigheden

  • Behendigheid, snelheid, soepelheid en coördinatie

Downloads

Eindtermen

  • ET 1.2: De leerlingen stellen gezondheid bevorderend gedrag binnen de schoolse context vanuit inzicht in het belang van preventie en mogelijke risicofactoren.

  • ET 1.3: De leerlingen passen technieken voor een correcte lichaamshouding en voor ergonomische principes toe.
  • ET 1.9: De leerlingen voeren, conform de bewegingsnorm en rekening houdend met hun eigen fysieke capaciteiten, op een veilige wijze bewegingen en activiteiten uit in verschillende omgevingen met nadruk op plezier in beweging en sport.
  • ET 1.10: De leerlingen passen basistechnieken toe in verschillende spelvormen en binnen elke groep van sporten.
  • ET 5.1: De leerlingen bewaken in interacties hun eigen fysieke en mentale grenzen.
  • ET 5.4: De leerlingen demonstreren in informele en formele relaties geschikte sociale vaardigheden.
  • ET 13.1: De leerlingen beoordelen zowel het belang van een opdracht voor zichzelf als lerende als de relatie tussen de eigen en de vereiste competenties voor de uitvoering van de opdracht.
  • ET 13.14: De leerlingen beoordelen hun leerproces en -resultaat op afgesproken momenten en aan de hand van aangereikte criteria.

Leerdoelen

  • De leerlingen versterken hun bilaterale coördinatie door symmetrische en asymmetrische bewegingen uit te voeren
  • De leerlingen begrijpen de relatie tussen flexibiliteit en blessurepreventie door middel van educatieve activiteiten en discussies over hoe het behouden van een goede flexibiliteit kan helpen bij het voorkomen van blessures tijdens fysieke activiteiten.
  • De leerlingen vergroten hun fysieke flexibiliteit door regelmatige stretching-routines uit te voeren die verschillende spiergroepen aanspreken, zoals de hamstrings, quadriceps, schouders en rug.
  • De leerlingen begrijpen hoe evenwicht een essentiële component is van fysieke gezondheid en prestaties en leren strategieën om hun evenwicht te verbeteren en te behouden.
  • De leerlingen ontwikkelen hun dynamische evenwicht verder via activiteiten waarbij ze moeten bewegen en hun evenwicht moeten bewaren.
  • De leerlingen verbeteren hun statisch evenwicht door middel van balansoefeningen, zoals het staan op één been.

Benodigdheden (optioneel)

  •  Bijlage 1: fotoreeks 1, geprint per duo of via tablet/gsm
  •  Bijlage 2: fotoreeks 2, geprint per duo of via tablet/gsm
  •  Bijlage 3: logboek, geprint per leerling
  •  Gsm of tablet om foto’s te nemen
  •  Grote zaal die je kan indelen in 3 delen (+/- 4m2/duo)
  •  Kleine gymmat per duo
  •  Chronometer of gsm per duo

Tijd

  • 2 – 4 uren

Vaardigheden

  • Coördinatie, evenwicht, soepelheid

Downloads

Wetenschap en techniek voor astronauten 🚀

Eindtermen

  • Wetenschap en techniek – natuur – Algemene vaardigheden: 1.1
    De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren.
  • Wetenschap en techniek – natuur – levende en niet-levende natuur: 1.9.
    De leerlingen kunnen de functie van de zintuigen, het skelet en de spieren op een eenvoudige wijze verwoorden.

Leerdoelen

  • Observeer botten en vergelijk de botgrootte in verhouding tot het levende wezen waarin de botten zijn gevonden
  • Ontwerp een botmodel, vergelijk en contrasteer vervolgens het gewichtdragende vermogen van hun botmodel, en trek conclusies over botstructuur, gewichtdragende botten en de effecten van verschillende omgevingen op die botten

Benodigdheden

  • Per klas
    • duimstok
    • weegschaal
    • gram gewichten
  • Per groep
    • twee snackzakken met ritssluiten
    • een gekookt, schoon, droog kippendij- of beenbot
    • centimeter liniaal
    • vijf indexkaarten (7,6 x 12,7 cm)
    • doorzichtige cellofaan tape
    • kartonnen vierkant (ongeveer 24 x 24 cm)
    • schoolboeken of stapels papier
    • genoeg aquariumgrind om een ​​zak met ritssluiting tot 1/3 vol te vullen
  • Per leerling
    • leerlingenblaadje
    • veiligheidsbril of bril
    • rode pen
    • loep

Tijd

  • voorbereiding: 30 min
  • les 2 x 45 minuten

Vaardigheden

  • wetenschappelijke methodologie, communicatie, probleemoplossend denken, teamwerk

Downloads

Eindtermen

  • Wetenschap en techniek – natuur – levende en niet-levende natuur: 1.16.
    De leerlingen kunnen met enkele voorbeelden aantonen dat energie nodig is voor het functioneren van levende en niet-levende systemen en kunnen daarvan de energiebronnen benoemen.
  • Wetenschap en techniek – natuur – gezondheid: 1.17
    De leerlingen kunnen gezonde en ongezonde levensgewoonten in verband brengen met wat ze weten over het functioneren van het eigen lichaam.

Leerdoelen

  • Onderzoek de voedselpiramide en de basisvoedingsmiddelen die deel uitmaken van een uitgebalanceerd dieet en dagelijkse energiebehoeften.
  • Onderzoek een ingrediëntenlijst en voedingswaardenlijst voor portiegrootte en calorieën, eiwitten, calcium en vitamines.
  • Individuele dagelijkse energiebehoefte bepalen.
  • Maak een vijfdaags menu op basis van de aanbevelingen van de voedselpiramide en individuele voedingsbehoeften.

Benodigdheden

  • Per klas
    • computer met internettoegang
    • LCD-projector of overhead projector
    • schilders tape
    • zes zinstrips
    • voedselverpakkingen van de zes voedselgroepen
  • Per groep (3 leerlingen per groep)
    • ingrediëntenlijst en voedingswaardenlijst van maïs, meel- en tarwetorilla’s
  • Per leerling
    • werkbundel
    • Fit Explore Persoonlijke vijfdaagse menuplanner
    • blanco vel papier

Tijd

  • voorbereiding: 30 min
  • les: 3 x 45 minuten

Vaardigheden

  • Wetenschappelijke methodologie, communicatie, probleemoplossend denken, teamwerk

Downloads

Eindtermen

  • Wetenschap en techniek – natuur – levende en niet-levende natuur 1.8.
    De leerlingen kunnen de functie van belangrijke organen die betrokken zijn bij ademhaling, spijsvertering en bloedsomloop in het menselijk lichaam verwoorden op een eenvoudige wijze.
  • Wetenschap en techniek – natuur – gezondheid: 1.17
    De leerlingen kunnen gezonde en ongezonde levensgewoonten in verband brengen met wat ze weten over het functioneren van het eigen lichaam.

Leerdoelen

  • Onderzoek het belang van gehydrateerd blijven, juiste hydratatiemethoden en leer tekenen van uitdroging herkennen.
  • Begrijp de rol die hydratatie speelt bij het gezond houden van het lichaam.
  • Identificeer hydratatieniveaus door gesimuleerde urine te creëren.

Benodigdheden

  • Per klas
    • Computer met internettoegang
    • bibliotheek toegang
    • één LCD-projector of overheadprojector
    • een afbeelding waterfles
    • 2-3 bandana’s
    • Urine kleurkaart
  • Per groep
    • één posterbord of kaartpapier
    • een set markeringen
    • twee computers met internet
    • één grafiek of poster voor hydratatie/dehydratatie
    • vier doorzichtige plastic bekers
    • Eén wegwerpplaat van 20 cm
    • Twee tandenstokers
    • een klein flesje gele, rode en groene voedselkleurstof
    • één urine hydratatie kleurenkaart
    • één set hydratatiekaarten
  • Per leerling
    • leerlingenbundel
    • potlood
    • urine hydratatie kleurenkaart

Tijd

  • voorbereiding: 30 min
  • les: 2 x 45 minuten

Vaardigheden

  • Wetenschappelijke methodologie, communicatie, probleemoplossend denken, teamwerk

Downloads

Eindtermen

  • Wetenschap en techniek – natuur – Algemene vaardigheden: 1.1
    De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur – Algemene vaardigheden: 1.2
    De leerlingen kunnen, onder begeleiding, minstens één natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur – Levende en niet-levende natuur: 1.9
    De leerlingen kunnen de functie van de zintuigen, het skelet en de spieren op een eenvoudige wijze verwoorden.
  • Wetenschap en Techniek – 2. Techniek – Techniek als menselijke activiteit: 2.16
    De leerlingen zijn bereid hygiënisch, nauwkeurig, veilig en zorgzaam te werken.

Leerdoelen

  • Voer een experiment uit om te zien waar op de tong ze 4 van de 5 basissmaaksensaties kunnen herkennen.
  • Voer een reeks smaakexperimenten uit om de verschillende zintuigen te waarderen die de smaak beïnvloeden.
  • Leer hoe een astronaut de veranderingen in smaakintensiteit voor en tijdens een missie ervoer.
  • Leer hoe verminderde zwaartekracht het menselijk lichaam beïnvloedt.

Benodigdheden

  • Deel 1
    • minstens 4 schone containers
    • 1L groot, gelabeld 1 tot 4
    • zout
    • suiker
    • citroensap
    • pompelmoes sap
    • drinkbaar water
    • plastic bekers
    • Per groep van 2
      • 4 kleine wegwerpbekers + water om de mond te spoelen
      • 4 druppelaars
      • 1 markeerstift
      • werkbladen voor studenten
      • kleine handspiegel
      • vergrootglas
  • Deel 2
    • Per klas
      • Computer met internettoegang
      • LCD-projector of overheadprojector
    • Per groep van 2
      • 6 gesloten bakjes met etenswaren
      • 3 druppelaars of spuiten plus plastic lepels
      • water
      • blinddoek
      • (optioneel) paar wegwerhandschoenen
      • studentenblad en gegevensblad voor de activiteit

Tijd

  • Kan variëren, gemiddeld 1-2 lesuren

Vaardigheden

  • Wetenschappelijke methodologie, communicatie, probleemoplossend denken, teamwerk

Downloads

Eindtermen

  • Wetenschappen en techniek – 1. Natuur: Levende en niet-levende natuur: 1.9
    De leerlingen kunnen de functie van de zintuigen, het skelet en de spieren op een eenvoudige wijze verwoorden.
  • Wetenschappen en techniek – 1. Natuur: Levende en niet-levende natuur: 1.1
    De leerlingen kunnen het verband illustreren tussen de leefgewoonten van mensen en het klimaat waarin ze leven
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Techniek als menselijke activiteit: 2.3
    De leerlingen kunnen een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Techniek en samenleving: 2.8
    De leerlingen kunnen aan de hand van voorbeelden uit verschillende toepassingsgebieden van techniek illustreren dat technische systemen nuttig, gevaarlijk, en/of schadelijk kunnen zijn voor henzelf, voor anderen of voor natuur en milieu.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Kerncomponenten van techniek: 2.2
    De leerlingen kunnen specifieke functies van onderdelen bij eenvoudige technische systemen onderzoeken door middel van hanteren, monteren of demonteren.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Kerncomponenten van techniek: 2.3
    De leerlingen kunnen onderzoeken hoe het komt dat een zelf gebruikt technisch systeem niet of slecht functioneert.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Kerncomponenten van techniek: 2.5
    De leerlingen kunnen illustreren dat technische systemen evolueren en verbeteren.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Kerncomponenten van techniek: 2.6
    De leerlingen kunnen illustreren hoe technische systemen onder meer gebaseerd zijn op kennis over eigenschappen van materialen of over natuurlijke verschijnselen.

Leerdoelen

  • verbanden ontdekken tussen de lengte van een robotarm en de moeilijkheidsgraad om objecten te grijpen
  • vergelijken en aanpassen van ontwerpen op basis van hoe goed ze voldoen aan prestatie, criteria en beperkingen
  • verschillende materialen voor grijpers en eindeffectoren testen
  • met elkaar samenwerken bij het ontwerpen van een arm
  • het belang van scharnieren in de functie van de arm onderzoeken

Benodigdheden (optioneel)

  • 96 ijslollystokjes
  • perforator of priem (leerpons)
  • splitpennen
  • scharen
  • 12 pingpongballetjes
  • 12 opbergbakken
  • 12 pincetten
  • 12 sets eetstokjes
  • sponsstukjes
  • 24 gummen of
  • piepschuim of papieren bekertjes (2 per eindeffector)
  • Rietje of lolly (1 per eindeffector)
  • plastic picknickmesjes (gekarteld)
  • plakband
  • 12-cm touwtjes (3 per eindeffector)

Tijd

  • 60-120 minuten

Vaardigheden

  • Ontwerpen, probleemoplossend denken, wetenschappelijke methodologie

Downloads

Eindtermen

  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur – Algemene vaardigheden: 1.1
    De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur – Algemene vaardigheden: 1.2
    De leerlingen kunnen, onder begeleiding, minstens één natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur – Gezondheid: 1.17
    De leerlingen kunnen gezonde en ongezonde levensgewoonten in verband brengen met wat ze weten over het functioneren van het eigen lichaam.
  • Wetenschappen en Techniek – 2. Techniek – Techniek als menselijke activiteit: 2.13
    De leerlingen kunnen een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap volgen.
  • Wetenschap en Techniek – 2. Techniek – Techniek als menselijke activiteit: 2.16
    De leerlingen zijn bereid hygiënisch, nauwkeurig, veilig en zorgzaam te werken.

Leerdoelen

  • Maak een emulgering van een fastfoodmaaltijd
  • Evalueer het onzichtbare vetgehalte van de fastfoodmaaltijd
  • Maak observaties van NASA Astronaut-menu’s om te bepalen of ze een uitgebalanceerde maaltijd in de ruimte hebben

Benodigdheden

  • Per groep (4-5 leerlingen)
    • Voedselpiramide
    • beker
    • roerlepel
    • water
    • markeerstift
    • fastfood cheeseburger
    • fastfood frietjes
    • voedingswaarde-etiket van een cheeseburger en verse frieten
    • pan
  • Per klas
    • fornuis of microgolfoven
    • diepvries
    • blender
  • Voorbereiding op de les (1 dag voordien)
    • Zorg voor een passend aantal cheeseburgers en frietjes van een fastfoodrestaurant
    • Beveilig het gebruik van een magnetron of fornuis, koelkast en vriezer
    • Kopieer voldoende voedselgidspiramides voor één per groep
    • Mogelijk vind je een etiket met voedingsfeiten op de verpakking van de fastfoodmaaltijd of door op internet te zoeken met de trefwoorden “cheeseburger voedingsfeiten” en “Frietjes voedingsfeiten”

Tijd

  • voorbereiding: 1 uur
  • les: 2 uur verdeeld over 2 dagen

Vaardigheden

  • Wetenschappelijke methodologie, communicatie, probleemoplossend denken, teamwerk

Downloads

Eindtermen

  • Wetenschappen en techniek – 1. Natuur: Levende en niet-levende natuur: 1.9
    De leerlingen kunnen de functie van de zintuigen, het skelet en de spieren op een eenvoudige wijze verwoorden.
  • Wetenschappen en techniek – 1. Natuur: Levende en niet-levende natuur: 1.1
    De leerlingen kunnen het verband illustreren tussen de leefgewoonten van mensen en het klimaat waarin ze leven
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Techniek als menselijke activiteit: 2.3
    De leerlingen kunnen een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Techniek en samenleving: 2.8
    De leerlingen kunnen aan de hand van voorbeelden uit verschillende toepassingsgebieden van techniek illustreren dat technische systemen nuttig, gevaarlijk, en/of schadelijk kunnen zijn voor henzelf, voor anderen of voor natuur en milieu.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Kerncomponenten van techniek: 2.2
    De leerlingen kunnen specifieke functies van onderdelen bij eenvoudige technische systemen onderzoeken door middel van hanteren, monteren of demonteren.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Kerncomponenten van techniek: 2.3
    De leerlingen kunnen onderzoeken hoe het komt dat een zelf gebruikt technisch systeem niet of slecht functioneert.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Kerncomponenten van techniek: 2.5
    De leerlingen kunnen illustreren dat technische systemen evolueren en verbeteren.
  • Wetenschappen en techniek – 2. Techniek: Kerncomponenten van techniek: 2.6
    De leerlingen kunnen illustreren hoe technische systemen onder meer gebaseerd zijn op kennis over eigenschappen van materialen of over natuurlijke verschijnselen.

Leerdoelen

  • Begrijp hoe de menselijke hand werkt.
  • Leer dat wetenschap en geneeskunde bionische protheses gebruiken om delen van het menselijk lichaam te vervangen die niet goed werken of ontbreken.
  • Leer dat wetenschappers het menselijk lichaam gebruiken als inspiratie om gereedschappen te bouwen, zoals handen en armen in vijandige omgevingen zoals de ruimte of de diepe oceaan.
  • Verken en test ideeën voor het bouwen van een eenvoudige machine in een groep

Benodigdheden

  • Activiteit 1
    • Werkbundel leerlingen
    • potlood
  • Activiteit 2
    • karton
    • plakband
    • lijm
    • schaar
    • snaren
    • elastiekjes (dun en dik)
    • rietjes
    • werkbundel leerlingen
    • bijlage 1 afgedrukt voor elke groep
  • Activiteit 3
    • werkbundel leerlingen
    • potlood

Tijd

  • 60-90 minuten

Vaardigheden

  • Ontwerpen, probleemoplossend denken, wetenschappelijke methodologie

Downloads

Eindtermen

  • Wetenschap en Techniek: 1. Natuur – Algemene vaardigheden: 1.1
    De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren
  • Wetenschap en Techniek: 1. Natuur – Levende en niet-levende natuur: 1.3
    De leerlingen kunnen in een beperkte verzameling van organismen en gangbare materialen gelijkenissen en verschillen ontdekken en op basis van minstens één criterium een eigen ordening aanbrengen en verantwoorden.
  • Wetenschap en Techniek: 1. Natuur – Levende en niet-levende natuur: 1.16
    De leerlingen kunnen met enkele voorbeelden aantonen dat energie nodig is voor het functioneren van levende en niet-levende systemen en kunnen daarvan de energiebronnen benoemen.

Leerdoelen

  • Meer informatie over de basisstructuur van gewone planten.
  • Identificeer en benoem een ​​reeks verschillende planten.
  • Begrijp dat levende wezens op verschillende manieren kunnen worden gegroepeerd.
  • Identificeer dat mensen de juiste soorten en hoeveelheden voeding nodig hebben en dit halen uit wat ze eten.
  • Begrijp dat levende wezens van elkaar afhankelijk zijn en dat planten als voedselbron dienen.
  • Vaardigheden ontwikkelen in het identificeren, classificeren en groeperen.
  • Erken dat vragen op verschillende manieren beantwoord kunnen worden.
  • Begrijp dat tekenen kan worden gebruikt om ideeën te ontwikkelen en te delen.

Benodigdheden

  • Activiteit 1
    • leerlingenbundel
    • potlood of pen
    • (optioneel) diverse soorten fruit, groenten en zaden
  • Activiteit 2
    • leerlingenbundel
    • papier
    • kleurpotloden of stiften
    • internettoegang
  • Activiteit 3
    • leerlingenbundel
    • schaar
    • lijm
    • (optioneel) kleurpotloden

Tijd

  • 1 uur

Vaardigheden

  • Wetenschappelijke methodologie, communicatie, probleemoplossend denken, teamwerk

Downloads

Eindtermen

  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Algemene vaardigheden: 1.1
    De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Algemene vaardigheden: 1.2
    De leerlingen kunnen, onder begeleiding, minstens één natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Levende en niet-levende natuur: 1.16
    De leerlingen kunnen met enkele voorbeelden aantonen dat energie nodig is voor het functioneren van levende en niet-levende systemen en kunnen daarvan de energiebronnen benoemen.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Milieu: 1.22
    De leerlingen kunnen bij de verzorging van dieren en planten uit hun omgeving zelfstandig basishandelingen uitvoeren.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Milieu: 1.26
    De leerlingen tonen respect en zorg voor de natuur vanuit het besef dat de mens voor zijn levensbehoeften afhankelijk is van het natuurlijk leefmilieu.
  • Wetenschappen en Techniek – 2. Techniek: Techniek als menselijke activiteit : 2.13
    De leerlingen kunnen een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren.
  • Wetenschappen en Techniek – 2. Techniek: Techniek als menselijke activiteit : 2.16
    De leerlingen zijn bereid hygiënisch, nauwkeurig, veilig en zorgzaam te werken.

Leerdoelen

  • Leer dat planten water, licht, lucht, voedingsstoffen en een geschikte temperatuur nodig hebben om te groeien.
  • Begrijp dat omgevingen kunnen veranderen en gevaar kunnen opleveren voor levende wezens.
  • Leer dat het mogelijk is om planten te kweken zonder aarde.
  • Voer eenvoudige en eerlijke tests uit.
  • Identificeer en controleer variabelen indien nodig.
  • Interpreteer waarnemingen en trek conclusies.

Benodigdheden

  • Activiteit 1
    • leerlingenbundel
    • pen of potlood
    • kleurpotloden
  • Activiteit 2
    • leerlingenbundel
    • tuinkers zaden
    • identieke potten/kunststof bakken (2 potten per groep)
    • potgrond
    • kleine schep of lepel
    • een kartonnen doos of donkere kast
    • een liniaal
  • Activiteit 3
    • leerlingenbundel
    • witte bloemen aan de stengel afgesneden
    • kleurstof voor levensmiddelen
    • transparante watercontainers
    • optioneel: witte bloem met intacte wortel
  • Activiteit 4
    • leerlingenbundel
    • 16 radijszaden
    • 8 kleine doorzichtige potjes
    • aarde om 2 van de kleine potten te vullen
    • zand om 2 van de kleine potten te vullen
    • watten om 2 van de kleine potten te vullen
    • keukenpapier om 2 van de kleine potten te vullen
    • vershoudfolie
    • 16 etiketten voor potten
    • vloeibare plantenvoeding
  • Activiteit 5
    • leerlingenbundel
    • schaar
    • lijm
    • pen of potlood
  • Activiteit 6
    • leerlingenwerkblad
    • pen of potlood
    • kleurpotloden

Tijd

  • 2 uur en 30 minuten

Vaardigheden

  • Wetenschappelijke methodologie, teamwerk, communicatie, probleemoplossend denken

Downloads

Eindtermen

  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Algemene vaardigheden: 1.1
    De leerlingen kunnen gericht waarnemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze noteren.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Algemene vaardigheden: 1.2
    De leerlingen kunnen, onder begeleiding, minstens één natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een hypothese.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Levende en niet-levende natuur: 1.3
    De leerlingen kunnen in een beperkte verzameling van organismen en gangbare materialen gelijkenissen en verschillen ontdekken en op basis van minstens één criterium een eigen ordening aanbrengen en verantwoorden.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Milieu: 1.22
    De leerlingen kunnen bij de verzorging van dieren en planten uit hun omgeving zelfstandig basishandelingen uitvoeren.
  • Wetenschappen en Techniek – 1. Natuur: Milieu: 1.26
    De leerlingen tonen respect en zorg voor de natuur vanuit het besef dat de mens voor zijn levensbehoeften afhankelijk is van het natuurlijk leefmilieu.
  • Wetenschappen en Techniek – 2. Techniek: Techniek als menselijke activiteit: 2.13
    De leerlingen kunnen een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren.
  • Wetenschappen en Techniek – 2. Techniek: Techniek als menselijke activiteit: 2.16
    De leerlingen zijn bereid hygiënisch, nauwkeurig, veilig en zorgzaam te werken.

Leerdoelen

  • Observeer en beschrijf hoe zaden uitgroeien tot volwassen planten.
  • Maak wetenschappelijke diagrammen en gebruik labels.
  • Voer systematische observaties en metingen uit.
  • Interpreteer de resultaten en trek conclusies uit de resultaten.
  • Vergelijkende en eerlijke tests kunnen uitvoeren.

Benodigdheden

  • leerlingenbundel
  • liniaal
  • 3 potten
  • grond of andere groeimedium
  • voedingsstoffen voor planten
  • basilicumzaden, radijszaden, tomatenzaden.

Tijd

  • 30 minuten per week gedurende 12 weken

Vaardigheden

  • Wetenschappelijke methodologie, communicatie, probleemoplossend denken, teamwerk

Downloads

Voor de nieuwkomers 👋

Ben je nieuw in dit project en heb je het moeilijk of weinig tijd om een keuze te maken uit bovenstaand aanbod? Dan bieden we volgende 2 opties:

Mission X Workshop derde graad lager onderwijs

Met deze bundel kan je in minder dan een halve lesdag enkele van bovenstaande fysieke opdrachten aaneensluitend met je kinderen uitvoeren. We leiden je helemaal door het volledige parcours.

 

ADVIESPAKKET activeiten

In plaats van zelf alle activiteiten door te nemen en te selecteren, kan je ook enkele activiteiten van ons adviespakket uitvoeren:

  • PR 34 – Bionische hand – Verken de anatomie van de hand en maak een bionische hand van karton.
  • SE09 – Verminderde zwaartekracht, laag vetgehalte – Ontdek het vetgehalte van een maaltijd en formuleer een uitgebalanceerde maaltijd met behulp van vetgehalte-informatie.
  • PE01 – Astro Behendigheidsroute – Loop op korte tijd een parcours zonder de kegels te raken.
  • PE03 – Bouw een astronautenkern – Buik- en rugspieren trainen in diverse posities.
  • PE05 – Bemanning samenstellen – Je team legt zo snel mogelijk samen een puzzel met twee paar handschoenen aan.
  • PE15 – Snelheid van het licht – Train dagelijks je reactiesnelheid met een vallende lat.

Mission X2025-12-15T14:57:09+01:00
10 dec 2025 dec 2025

Ruimtebeertjes

2026-01-22T10:56:13+01:00

Lesmateriaal: Ruimtebeertjes

Lab-ervaring met beerdiertjes (Tardigrada).

In deze reeks experimentele activiteiten onderzoeken de leerlingen de overlevingsmogelijkheden van beerdiertjes (tardigrada), ook bekend als waterberen. Ze onderzoeken hoe ze beerdiertjes kunnen verzamelen en welke extreme omstandigheden ze in het lab kunnen simuleren. Ze zullen verzamelde tardigrada blootstellen aan deze extreme omstandigheden en tot een conclusie komen over in welke omgevingen ze kunnen overleven. Het doel van deze bron is te testen of tardigrada bestand zijn tegen extreme milieuomstandigheden en hun overlevingsvermogen te koppelen aan de ruimteomgeving.

Voordat je met deze activiteit begint, raden wij je aan de activiteit “Kan het leven overleven in een vreemde omgeving?” te voltooien, die een inleiding geeft tot het leven in extreme omgevingen. Dit pakket kan je hier vinden (momenteel alleen in het Engels).

ESERO Belgium heeft dit pakket aangepast voor Vlaams onderwijs, onder meer door een lijst van Vlaamse eindtermen toe te voegen.

✔️ Niveau: 1ste graad A- en B-stroom, 2de graad dubbele en doorstroomfinaliteit

✔️ Vakken: Biologie – natuurwetenschappen – STEM, Ruimtelijk bewustzijn, Duurzaamheid, Digitale competenties

✔️ Partners: ESERO Belgium, ESA Education

Inhoud van de bundel 📖

Lerarengids
Info over het lespakket
Eindtermen
Samenvatting activiteiten
Activiteit 1: Beerdiertjes verzamelen
Activiteit 2: Beerdiertjes laten slapen
Activiteit 3: Kunnen ze het uithouden?
Activiteit 4: Beerdiertjes in de ruimte

Ruimtebeertjes2026-01-22T10:56:13+01:00
Go to Top