Dinsdag 20 januari 2026 – Wist je dat jouw leerlingen écht code naar het Internationaal Ruimtestation (ISS) kunnen sturen? Dat kan met Astro Pi Mission Space Lab, een project waarbij jullie experimenten op de Raspberry Pi’s aan boord van de ISS draaien. Dit schooljaar viert Astro Pi zelfs zijn 10de verjaardag, dat betekent ondertussen 10 jaar waarin jongeren van over de hele wereld hun code de ruimte in stuurden.

Gisteren organiseerden de mensen van ESERO, de Raspberry Pi Foundation en ESA een live webinar om teams te helpen met hun Astro Pi projecten. Ze gaven praktische tips, lieten veel voorbeelden zien en beantwoordden vragen van leerlingen en leerkrachten. Het voelde een beetje alsof je een kijkje achter de schermen nam bij een ruimteproject – super inspirerend!

Van start tot lancering: wat je moet weten

In de webinar leerden de teams hoe ze hun programma’s konden testen en voorkomen dat ze crashten op het ISS. Een van de meest voorkomende problemen is de beroemde “division by zero”. Dit gebeurt wanneer je probeert iets te delen door nul – bijvoorbeeld als je de snelheid van het ISS wil berekenen op basis van twee foto’s, maar die foto’s binnen dezelfde seconde worden genomen. Het programma kan dan helemaal stoppen.

Gelukkig zijn daar slimme oplossingen voor: je kunt in je code een soort back-upplan zetten met “try/except” of je foto’s één seconde laten wachten met een “sleep-commando”. Zo zorg je ervoor dat je programma ook in de ruimte netjes doorloopt. Dit is een mooie kans om te leren over defensief programmeren, iets wat echte programmeurs ook doen.

Een andere tip uit de webinar: test je code altijd goed. Het ISS garandeert dat je programma’s overdag draaien, maar je hebt geen controle over het weer of of de camera over land of water kijkt. Daarom is het slim om je programma ook te laten werken met wolken, zee en minder duidelijke beelden.

De camera en sensoren van Astro Pi

Elke Astro Pi heeft maar één camera. Dat betekent dat je geen twee foto’s tegelijk kan nemen, en dat je in totaal maximaal 42 foto’s mag downloaden. Maar dat is geen probleem: als je je foto’s slim gebruikt en meerdere berekeningen maakt, kan je toch hele nauwkeurige resultaten krijgen.

De sensoren van Astro Pi zijn ook belangrijk. Ze meten bijvoorbeeld temperatuur, druk, licht en rotatie (met een gyroscoop). Een belangrijk punt: de gyroscoop laat zien hoe iets draait of welke kant het op wijst, maar hij meet niet de snelheid van het ISS. Dus verander je Astro Pi’s positie, dan verandert dat niet je berekening van de snelheid.

Daarnaast vertelde het team dat je niet alleen coördinaten mag gebruiken voor je berekeningen. De kern van Mission Space Lab is juist dat je echte hardware gebruikt, zoals camera’s of sensoren. Zo krijg je een echte ervaring van ruimteonderzoek.

Tips om slim te werken in de klas

In de webinar gaven de experts ook tips om het project goed te organiseren. Een handige methode is je klas in twee groepen te verdelen:

1. Het foto- en sensorteam: zij zorgen dat Astro Pi foto’s maakt, sensordata registreert en alles opslaat.

2. Het analyseteam: zij berekenen snelheden, verwerken de gegevens en controleren of alles klopt.

Later kunnen de twee teams hun werk samenvoegen. Zo kun je in korte tijd veel leren en resultaten behalen, zonder dat iemand overweldigd raakt.

Daarnaast is het slim om je code eerst thuis of in de klas te testen met de Astro Pi Replay Tool, die historische beelden van de ISS biedt. Zo kun je zien of je berekeningen kloppen, ook al heb je nog geen echte Astro Pi.

Een leuke extra weetje: dit jaar worden de foto’s gemaakt vanuit de WORF-window van het ISS, waardoor je een volledig zicht op de aarde krijgt. Andere ramen, zoals de Node-windows, geven een cirkelvormig beeld door beschermkappen. Het is super om leerlingen te laten zien dat ruimteonderzoek ook te maken heeft met fysieke beperkingen en keuzes.

Wat je leert met Astro Pi

Door mee te doen aan Mission Space Lab leer je veel meer dan alleen programmeren. Je leert

• omgaan met echte data en onverwachte situaties.
• fouten herkennen en oplossen.
• samenwerken in een team.
• logisch nadenken en experimenten plannen.

En bovenal: je ontdekt hoe het voelt om als echte wetenschapper je eigen experiment naar de ruimte te sturen.

Dinsdag 13  januari 2026 – Afgelopen dinsdagavond mochten we een bijzonder gemotiveerd publiek verwelkomen aan de sterrenwacht: de Vereniging Leraars Aardrijkskunde (VLA). Tijdens hun bezoek volgden de leerkrachten een vorming rond Climate Detectives, gegeven door ESERO Belgium-coördinator Pieter Mestdagh. De interactieve sessie bood niet alleen inspiratie, maar ook concrete handvatten om met klimaat en data-analyse aan de slag te gaan in de klas.

Wat is VLA?

De VLA brengt leerkrachten aardrijkskunde uit heel Vlaanderen samen met als doel kennisdeling, professionalisering en uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden. Door vormingen, lezingen en bezoeken te organiseren, ondersteunt de vereniging leerkrachten in hun dagelijkse lespraktijk en houdt ze hen nauw betrokken bij actuele maatschappelijke en wetenschappelijke thema’s — klimaatverandering is daar een schoolvoorbeeld van. Hun doel en ESERO’s doel liggen dus heel dicht bij elkaar!

Op bezoek in de Sterrenwacht

De vorming vond plaats aan de UGent Volkssterrenwacht Armand Pien, een plek die elke woensdagavond haar deuren opent voor het grote publiek. Bezoekers kunnen er kennismaken met astronomie en ruimtewetenschappen, maar ook groepsbezoeken op aanvraag behoren tot de mogelijkheden. Daarvan maakte de VLA groep dus graag gebruik. Het maakte deze avond extra bijzonder dat ESERO Belgium hier een vorming mocht geven: een mooie kruisbestuiving tussen ruimte, wetenschap en onderwijs, en vooral een heel fijne ervaring om zo’n geëngageerde groep leerkrachten te mogen ontvangen.

Climate Detectives als Aardrijkskunde-thema

Het project Climate Detectives sluit bovendien naadloos aan bij de lessen aardrijkskunde en de bijhorende leerdoelen. Leerlingen onderzoeken echte klimaatproblemen, analyseren data (zoals satellietbeelden en meetgegevens), formuleren hypotheses en zoeken onderbouwde oplossingen. Zo werken ze aan essentiële vaardigheden zoals kritisch denken, onderzoekscompetenties, systeemdenken en het begrijpen van mens-milieu-interacties — allemaal kerncomponenten binnen het aardrijkskundeonderwijs. Climate Detectives biedt leerkrachten een concreet en activerend kader om complexe klimaatvraagstukken op een wetenschappelijk onderbouwde én leerlinggerichte manier aan te brengen.

Woensdag 7 januari 2026 – ESERO Belgium had het genoegen minister Vanessa Matz te mogen verwelkomen, een mooie gelegenheid om haar kennis te laten maken met onze projecten.

© Clotilde Billiette

Een verrijkende ontmoeting

ESERO Belgium mocht onlangs minister Vanessa Matz verwelkomen voor een inspirerend bezoek rond haar missies en acties ter ondersteuning van het wetenschapsonderwijs. Tijdens deze ontmoeting kreeg de minister een helder overzicht van de structuur van het ESERO-project, de vele activiteiten die dagelijks in het veld worden georganiseerd en de belangrijkste uitdagingen waarmee jongeren vandaag geconfronteerd worden bij het leren van wetenschappen en STEM-vakken.

Ook de Space Ambassadors waren actief betrokken bij het gesprek. Zij deelden hun ervaringen uit de klaspraktijk en toonden aan hoe de initiatieven van ESERO Belgium een tastbare impact hebben op zowel leerkrachten als leerlingen.

Het bezoek vond plaats in aanwezigheid van vertegenwoordigers van Belspo en van Hugo Marée, hoofd van het ESA Education Office. Samen onderstreepten zij het belang van een sterke nationale en Europese samenwerking om het wetenschapsonderwijs blijvend te versterken.

We kijken erop terug als een bijzonder fijne en inspirerende ontmoeting en hopen dat we minister Matz hebben kunnen enthousiasmeren voor het ESERO-programma.

© Clotilde Billiette

Donderdag 8 januari 2026 – Vandaag was een belangrijke mijlpaal voor de Vlaamse teams van CanSat 2025-2026. Gisteren, op 7 januari, passeerden de Waalse teams die mijlpaal in Namen; en morgen, 9 januari volgen ook de Brusselse teams in – je raadt het nooit – Brussel. Die belangrijke mijlpaal heeft alles te maken met het professionaliseren van hun CanSat design.

In een lokaal van de Universiteit Gent, vlak naast het ESERO Belgium-kantoor Vlaanderen, kwamen vandaag quasi alle Vlaamse teams samen voor hun eerste feedbacksessie met onze expertbegeleiders. Een moment waar velen al weken naartoe werkten — en dat duidelijk de moeite loonde.

Onze experts verwelkomden niet alleen de enthousiaste leerlingen, maar ook hun begeleidende leerkrachten. In een open en constructieve sfeer kregen de teams gerichte feedback op hun mini-satellietontwerp en vooral op hun secundaire missie: het wetenschappelijke experiment waarmee ze zich willen onderscheiden.

Creativiteit en ambitie op hoog niveau

Wat meteen opviel, was de enorme diversiteit en originaliteit van de voorgestelde experimenten. Tijdens de sessies passeerden onder andere volgende ideeën de revue:

• Een VIS-camera en thermische sensor om huisdieren of mensen op de grond te detecteren en de beelden nadien te analyseren met AI

• Een systeem om de CanSat te stabiliseren met gridfins, gecombineerd met metingen van windsnelheid en -richting, luchtvochtigheid en zelfs druppeldetectie

• Luchtkwaliteitsmetingen, met focus op fijnstof, ozon en methaan, en een vergelijking met de luchtkwaliteit in de omgeving van de school

• Een gedurfd concept waarbij twee aparte zweefvliegtuigjes uit de CanSat komen en elk hun eigen traject volgen

• Muon-detectie in functie van de hoogte, een experiment dat duidelijk inspiratie haalt uit de deeltjesfysica

• Metingen van UVA- en UVB-straling, gecombineerd met laser-altimetrie

Onze expertbegeleiders daagden de teams uit met kritische vragen, gaven technische en wetenschappelijke tips en hielpen hen om hun ideeën verder te verfijnen en realistischer te maken binnen de CanSat-constraints.

Gemotiveerd naar huis, klaar voor de volgende stap

Elk team kwam zichtbaar gemotiveerd aan — en vertrok nog gemotiveerder én vooral wijzer terug naar huis. De feedbacksessies boden niet alleen inhoudelijke ondersteuning, maar ook geruststelling: de teams zijn duidelijk goed op weg.

Hoewel dit pas de eerste van drie feedbackmomenten is, kunnen de teams nu alvast verder bouwen aan hun project met hernieuwde focus. Later in het CanSat-traject volgen nog twee extra feedbacksessies, waarin de ontwerpen en experimenten verder zullen worden aangescherpt.

Wij kijken alvast uit naar het vervolg van dit traject en naar de indrukwekkende CanSats die hieruit zullen voortkomen. 🚀

Donderdag 18 december 2025 – De eindejaarsperiode? Dat betekent examens, studeren en volle agenda’s. Maar dat hield het enthousiaste studententeam van Aetherspace niet tegen. Tussen het blokken door maakten ze tijd voor wat ze het liefst doen: kinderen warm maken voor STEM en ruimtevaart. Zo trokken ze eind 2025 nog naar GBS De Klimboom in Boortmeerbeek voor de laatste workshops van het jaar, gesponsord door ESERO Belgium.

Even astronaut zijn 👩‍🚀👨‍🚀

Tijdens de workshop Astronautentraining maakten leerlingen van 9 tot 11 jaar kennis met de wondere wereld van het heelal en de ruimtevaart. Niet door gewoon te luisteren, maar door zelf astronaut te worden.

Hoe ziet een dag van een astronaut eruit? Wat moet je allemaal kunnen om in het ISS te leven? En misschien wel de belangrijkste vraag: hoe eet je eigenlijk in de ruimte?
De kinderen ontdekten het allemaal via leuke, interactieve opdrachten.

Hoofd én lichaam aan het werk

De workshop combineerde mentale en fysieke uitdagingen, helemaal in de geest van echte astronautentraining. Van samenwerken onder tijdsdruk tot bewegen en nadenken tegelijk.

Onderweg leerden de leerlingen ook meer over de planeten van ons zonnestelsel en de ruimte daartussen. Het grote doel? Samen alle proeven voltooien om uiteindelijk hun eigen raket te lanceren op de speelplaats. Een moment dat steevast voor blinkende ogen zorgt 🚀✨

Praktisch én laagdrempelig voor scholen

Wat deze workshops extra fijn maakt voor scholen:

• Ze zijn gericht op kinderen van 9 tot 11 jaar

• Duur: 2 uur

• Taal: Nederlands

• Locatie: gewoon in het klaslokaal en op de speelplaats

• Groepen van 12 tot 24 leerlingen

Dankzij het partnership met ESERO Belgium werden de workshops kosteloos aangeboden. Het Aetherspace-team komt alles ter plaatse begeleiden, dus extra ondersteuning vanuit de school is niet nodig.

Zelf aan de slag in de klas? Dat kan ook!

Wil je als leerkracht zelf astronautentraining geven in je klas? Dan is Mission X zeker het ontdekken waard. In dit internationale project leren leerlingen trainen zoals echte astronauten, met leuke en haalbare opdrachten rond beweging, gezondheid en ruimtevaart.

De workshop van Aetherspace is trouwens gebaseerd op Mission X, waardoor je perfect kan verder bouwen op dezelfde thema’s en activiteiten in je eigen lessen.

Een mooie manier om STEM en ruimtevaart ook na de workshop levend te houden in de klas 🌍🚀

Vrijdag 12 december 2025 – Afgelopen vrijdag mocht onze ESERO-coördinator Pieter zijn passie voor ruimtevaart en onderwijs delen met een bijzonder publiek: de studenten van het derde jaar Leerkracht Lager Onderwijs aan de UCLL-campus Diepenbeek. Een campus vol toekomstige leerkrachten – en dus vol toekomst. Want wie vandaag voor de klas staat (of zich daarop voorbereidt), maakt morgen het verschil. En daar zijn wij bij ESERO ongelooflijk trots op: op de leerkrachten van gisteren, vandaag én morgen.

Waarom ruimtevaart in het onderwijs?

De sessie startte om 10.30 uur met een fundamentele vraag: wat heeft ruimtevaart met onderwijs te maken? Al snel werd duidelijk dat ruimtevaart veel meer is dan raketten en astronauten. Het is een krachtige context om kinderen te laten onderzoeken, vragen stellen, samenwerken en kritisch denken. Precies die vaardigheden waar sterke leerkrachten elke dag aan bouwen.

Pieter maakte de studenten wegwijs in ons uitgebreide ESERO-aanbod en liet zien hoe ruimtevaart vakken zoals wetenschap, technologie, wiskunde, taal en zelfs wereldoriëntatie op een natuurlijke manier met elkaar verbindt. Ruimtevaart prikkelt verwondering – en verwondering is het startpunt van leren.

Op schoolreis naar de Maan 🚀

Vanaf 11.10 uur doken de studenten in de lessenreeks “Op schoolreis naar de Maan”. Niet door er alleen over te praten, maar door ze zélf te beleven. Want goede leerkrachten weten: leren gebeurt door te doen.

Er werd gewerkt met een Aarde-Maan-model, dat niet alleen de afstanden tastbaar maakte, maar ook inspireerde als haalbaar klasproject tijdens stages. Het eetbaar zonnestelsel bleef deze keer op de slides, maar alternatieven zoals een planetenpad in de schoolomgeving passeerden de revue – ideeën die blijven hangen en makkelijk vertaald kunnen worden naar de klaspraktijk.

Daarna volgden een reeks proefjes en demo’s die de studenten met zichtbaar enthousiasme uitvoerden:

• een raketje bouwen en begrijpen hoe voortstuwing werkt;

• valbewegingen testen en ontdekken dat zwaartekracht overal aanwezig is;

• een egg lander maken met zelfgemaakt “geld” en zo probleemoplossend denken stimuleren;

• water laten koken in een spuitje en daarna in een vacuümklok – een perfecte aanleiding om over luchtdruk en atmosfeer te praten;

• zuurstof en waterstof uit water halen en zo de basis van chemie en energie bespreken;

• en natuurlijk: je gewicht op andere planeten berekenen, een activiteit die altijd tot verwonderde reacties leidt.

Na de pauze om 12.00 uur werd de lessenreeks verder verdiept. De herhaling in de namiddag gaf ruimte voor extra vragen, reflectie en het expliciet leggen van linken naar de eindtermen en de leefwereld van kinderen.

Leerkrachten als mission leaders

Om 13.30 uur werd de blik opnieuw verruimd met concrete STEM-projecten die leerkrachten meteen kunnen inzetten:

• Mission X, waarbij leerlingen trainen als astronauten en via de Walk to the Moon-challenge beweging, gezondheid en rekenen combineren;

• Moon Camp, waarin leerlingen hun eigen maanbasis ontwerpen en zo creativiteit, STEM en teamwork samenbrengen.

Hier werd nog maar eens duidelijk: leerkrachten zijn de mission leaders van deze leeravonturen. Zij vertalen abstracte ideeën naar betekenisvolle ervaringen voor kinderen. Zij zorgen ervoor dat wetenschap toegankelijk wordt voor iedereen.

Trots op gisteren, vandaag en morgen

De sessie werd rond 14.30 uur afgerond, met ruimte om na te praten. Gesprekken over stages, klasrealiteit en dromen voor later vulden de ruimte. Momenten zoals deze bevestigen waarom we bij ESERO zo sterk geloven in leerkrachten.

We zijn trots op de voormalige generaties leerkrachten die ons hebben leren kijken naar de wereld. Trots op de huidige leerkrachten die elke dag opnieuw het beste van zichzelf geven in soms uitdagende omstandigheden. En bovenal trots op deze toekomstige leerkrachten, die met open blik, enthousiasme en engagement klaarstaan om nieuwe generaties mee te nemen op ontdekkingsreis – misschien wel tot aan de Maan.

Dankjewel, UCLL Diepenbeek, en dankjewel aan alle (toekomstige) leerkrachten. Zonder jullie geen wetenschap, geen verwondering en geen toekomst. 🌍✨

Woensdag 10 december 2025 – Vorige week stond er een hoogtepunt op onze interne agenda: een bezoekje aan de studentenbeurs van de Universiteit Gent, opleiding Pedagogische Wetenschappen. En wie stond daar te shinen met haar fantastische onderzoek? Onze eigen ESERO stagiaire, Amber!

Vanaf augustus maakte Amber enkele maanden deel uit van het ESERO Belgium-team. Ze dook in ons lesmateriaal, en dan vooral in onze trots: de Fritzkoffer (de koffer vernoemd naar onze lieve primaat, de ESERO-astronaut Fritz, voor wie het nog niet wist!).

De Fritzkoffer op de operatietafel 🔬

Ambers missie was duidelijk: het lesmateriaal in de Fritzkoffer onder de loep nemen en kijken hoe we het nog beter kunnen doen voor de leerkrachten die dag in, dag uit het beste van zichzelf geven. Haar maandenlange werk mondde uit in een uitgebreid adviesrapport.

En dat rapport mocht ze vorige week voorstellen aan haar medestudenten en stagementoren. Natuurlijk waren wij van ESERO ook aanwezig voor de morele steun (lees: om heel hard met onze vleugels te slaan van trots!).

Wat bleek? De resultaten van Ambers onderzoek waren een dikke pluim op de hoed van ons ESERO-team! Ons materiaal zit al goed in elkaar, en dat is altijd fijn om te horen!

De 3 Hoofdpunten die we meteen meenemen uit Ambers onderzoek:

Dankzij Ambers scherpe blik hebben we nu weer wat verse brandstof voor de optimalisatie. Dit zijn de key takeaways voor de toekomst van de Fritzkoffer:

1. Hé, tweede graad lager onderwijs, jullie horen er ook bij! 🤩 En zelfs derde graad ook?

   • Blijkbaar richt onze Fritzkoffer zich niet enkel op de eerste graad en kleuters, maar pikken ook leerkrachten van de tweede graad lager onderwijs er heel wat uit mee. Qua niveau zou de koffer zelfs sporadisch gebruikt kunnen worden in de derde graad lager onderwijs. Fijn om te weten! Nu kunnen we daar nog gerichter op inspelen.
     

2. De Fritzkoffer als inspiratiebron? Absoluut! ✨

   • Leerkrachten gebruiken de koffer niet alleen voor de uitgewerkte lessen, maar ook om inspiratie op te doen voor hun eigen, custom-made lessen. Een koffer vol ideeën dus!

3. Meer afwisseling in werkvormen is áltijd een goed idee! 💡

   • De didactische werkvormen kunnen nòg verscheidener worden gemaakt. Uitdaging aanvaard! We gaan de creatieve molen nog wat harder laten draaien.

ESERO & Stagiaires: Een Prachtcombo! 💖

Los van de onderzoeksresultaten, nemen we vooral dit mee uit de stage van Amber:

• ESERO en stagiaires? Een prachtcombo! De frisse blik en de no-nonsense aanpak van studenten zijn een superboost voor onze werking.

• Het werk om onze hulp aan leerkrachten te optimaliseren staat nooit stil. De ruimtevaart zit vol updates, en wij dus ook!

• Leerkrachten (en toekomstige leerkrachten zoals Amber) zijn een oh-zo waardevolle bron aan inspiratie en vernieuwde leermiddelen. En hoewel we dat eigenlijk al lang wisten, is het altijd leuk als een wetenschappelijk rapport dat nog eens keihard bewijst! 😉

Amber, bedankt voor je fantastische werk, je inzet, en je humor! We zijn super trots op je presentatie en wensen je het allerbeste toe in je verdere carrière!

Wil jij ook jouw lesmateriaal eens onder de loep nemen (of het onze en je eigen input geven?) of zoek je net nieuwe inspiratie voor jouw klas? Neem een kijkje op onze website bij de Fritzkoffer en andere lesmaterialen!

Maandag 1 december 2025 – Amai, het is koud ineens! Ja, geen wonder, want vandaag start de meteorologische winter. ‘Hoezo? De winter begint toch op 21 december?’, hoor ik je al denken. Dat klopt, maar dan heb jij het over de astronomische winter. Ik bedoel de METEOROLOGISCHE winter.  Ik neem je even mee in een wist-je-datje. Laten we het ‘Wintertijd 101’ noemen.

Wat is astronomische winter?

De astronomische winter wordt bepaald door de baan van de aarde rond de zon. Simpel gezegd: het is wanneer de aardas ‘scheef genoeg’ ligt dat de Noordpool het verste weg helt van de zon. Dat bereikt z’n piek op de winter zonnewende — de kortste dag en de langste nacht van het jaar.
In 2025 valt het begin van de astronomische winter op 21 december. En wanneer eindigt die dan? In de astronomische kalender loopt de winter tot de lente-equinox, die dit keer op 20 maart 2026 valt.

En de meteorologische winter dan?

Meteorologen (en weerdiensten) houden het iets praktischer: zij delen de seizoenen in blokken van telkens drie hele maanden, startende in het begin van de maand. 
Dus volgens de meteorologische definitie begint de winter altijd op 1 december en loopt die tot en met 28 februari (of 29 in een schrikkeljaar).
Voor 2025 betekent dat: meteorologische winter loopt van 1 december 2025 tot 28 februari 2026.

Waarom die twee verschillende winters?

• Astronomisch is poëtisch, kosmisch: het draait om de zon, de baan van de aarde en de seizoenen zoals de ruimte­mechanica ze bepaalt.

• Meteorologisch is praktisch en bruikbaar: weerdata maken, gemiddelden vergelijken, klimaatstatistieken opstellen — dat lukt makkelijker als je uitgaat van hele maanden.

Dus, wanneer je met je warme choco buiten zit te bibberen in het begin van december, kan je de bedenking maken: “Ah, dat is de meteorologische winter aan het werk — maar de astronomische winter haakt nog aan tegen eind december.”

Wel, als je je winteroutfit of je sneeuwplannen baseert op weerstatistieken, dan gebruik je best de meteorologische winter. Maar als je je laat inspireren door sterren, zonnewendes en de kosmos … dan wacht de echte winter pas tot de zon haar vreemdste dans maakt op 21 december.

Zo start je 2026 met een frisse kop (en zonder losse eindjes) – December: de maand van kaarsjes, koude vingers, rapportstress en leerlingen die “echt keihard gewerkt hebben dit trimester, mevrouw/meester”. Tussen Sinterklaas, kerstvieringen en proefwerken door loert één grote vraag: Hoe zorg ik dat januari niet als een verrassing aanvoelt?
Met deze checklist ga je met een gerust hart de vakantie in — en kom je sterker terug in 2026.

✅ 1. Sluit je administratie écht af

Ja, we weten het: administratie is geen (kerst-)cadeautje. Maar januari begint lichter als december proper eindigt, toch? Als je leerkracht bent, weet je uiteraard al wat er in deze rubriek staat, maar voor de volledigheid even deze standaardtaakjes:

• Punten en feedback volledig ingegeven
• Online schoolplatform op orde gezet
• Leerlingvolgsysteem up-to-date
• Zorgdossiers gecontroleerd
• Overlegverslagen opgeslagen (waar je ze in 2026 ook nog terugvindt 😉)

Tip: Alles op orde? Trakteer jezelf op een warme choco of wat après-administratie-yoga.

.

✅ 2. Maak een mini-overzicht van je klas

Niet voor inspectie. Voor jezelf.

• Wie bloeide open dit trimester?
• Wie gleed stilletjes wat achteruit?
• Waar knelt het sociaal?
• Welke leerling verdient in januari wat extra aandacht?

Een half A4’tje volstaat. Je toekomstige januari-zelf zal je dankbaar zijn.

.

✅ 3. Leg alvast een zachte landing voor januari klaar

De eerste week na de vakantie is altijd… speciaal.

Voorzie misschien toch die…

• … 1 à 2 lichte herstartlessen
• … korte klassikale terugblik
• … creatieve opstartactiviteit
• … haalbare planning voor die eerste week

Zo vermijd je dat je op 5 januari om 7u42 denkt: “Had ik hier maar al over nagedacht.”

.

✅ 4. Maak een materiaalcheck (en ruim één kast op)

Kies één kast. Echt maar één.

• Wat kan weg?
• Wat moet bijbesteld worden?
• Wat ligt er al drie jaar “voor ooit”?

Bonuspunten voor wie ook digitale rommel opruimt: mappen met namen als “nieuw nieuw nieuw definitief” stralen misschien niet echt rust uit wanneer je je laptop opent.

.

✅ 5. Stem kort af met collega’s

Vooraleer iedereen in kerstmodus verdwijnt:

• Wie neemt wat op in januari?
• Over toetsen, projecten, zorgmomenten
• Over klasbezoeken, stages of uitstappen

Vijf minuten afstemmen nu = tien mails minder in januari.

.

✅ 6. Rond open communicatie netjes af

• Oudergesprekken afgerond?
• Verwachtingen voor januari duidelijk gecommuniceerd?
• Geen losse beloftes waar je zelf van schrikt in februari?

Goed afgeronde communicatie geeft rust. Bij jou én bij hen.

.

✅ 7. Denk vooruit… maar zacht

Je hoeft nog geen jaarplanning voor 2026 te maken. Maar wél:

• één ontwikkeldoel voor jezelf noteren
• één klasdoel formuleren
• één ding dat je anders wil aanpakken volgend semester

Klein is prima. Duurzaam is beter.

Woensdag 26 november 2025 – Op de STEMdag van iSTEM in Technopolis bruiste het van de nieuwsgierige vragen, enthousiaste leerkrachten en originele ideeën. Tussen robots, algoritmes en andere toekomstvisies stond ook ESERO Belgium weer paraat met een stand vol ruimtevaart en STEM, onze specialiteit. Onze coördinator, Pieter Mestdagh, verwelkomde leerkrachten uit het lager en secundair onderwijs met open armen — en met een koffer vol inspiratie en lesbundels als voorbeeld. Het doel? Leerkrachten versterken zodat zij op hun beurt hun leerlingen warm maken voor wetenschap, technologie en ruimtevaart.

De STEMdag zelf was speciaal opgezet voor leerkrachten die elke dag opnieuw proberen om STEM levend, boeiend en toegankelijk te maken in de klas. Op het programma stond onder meer een keynote van Francis Wyffels, expert in AI, robotica en STEM-didactiek, naast workshops en een rondleiding in de themazone AI! Een dag vol ideeën, tools en frisse energie — helemaal gratis, en volledig in het teken van goed STEM-onderwijs.

.

👀 Wat trok de aandacht aan onze stand?

Zoals elk jaar tekende zich ook deze editie een duidelijk interesseverschil af tussen lager en secundair onderwijs.

• Leerkrachten lager onderwijs doken vol enthousiasme in de Fritz-koffer, Mission X en Moon Camp.
• Leerkrachten secundair onderwijs kwamen vooral langs voor Climate Detectives, ASGARD en natuurlijk CanSat.

Die verdeling is begrijpelijk, maar tegelijk ook een grote gemiste kans — want net in die overlap tussen lager en secundair zit zoveel extra potentieel. Daarom zetten we graag even de spotlights op de ‘verborgen allrounders’ onder onze projecten.

.

🌙 Moon Camp: óók een topper voor het secundair!

Moon Camp wordt vaak gezien als een project voor jongere leerlingen, maar ook in het secundair onderwijs is het een schot in de roos. Waarom?

1. Sterke 3D- en ontwerpcomponent
   Leerlingen werken met echte digitale ontwerptools en denken na over constructies in extreme omstandigheden — ideaal voor STEM-richtingen.

2. Perfect voor vakoverschrijdend leren
   Fysica, techniek, aardrijkskunde én informatica of zelfs PO of kunst komen samen in één realistisch ruimtevaartproject.

3. Ontwerpen met een echte missie
   Leerlingen bouwen niet “zomaar iets”, maar een maanbasis met echte ontwerpcriteria zoals energie, veiligheid en leefbaarheid.

.

🌍 Climate Detectives: óók perfect voor het lager onderwijs

Climate Detectives lijkt op het eerste gezicht typisch voor het secundair, maar ook voor jongere leerlingen is het bijzonder krachtig:

1. Actueel en herkenbaar
   Klimaatverandering leeft bij kinderen. Ze onderzoeken hun eigen omgeving, wat het project heel concreet maakt.

2. Onderzoekend leren vanaf jonge leeftijd
   Met eenvoudige metingen leren leerlingen denken als echte wetenschappers.

3. Sterke link met wereldoriëntatie en wetenschap
   Perfect inzetbaar binnen het leerplan, zonder extra vakdruk.

.

🛰️ Een dag vol inspiratie – en dat nemen we mee de klas in

De STEMdag was opnieuw een prachtige ontmoetingsplek waar leerkrachten ideeën konden uitwisselen, nieuwe projecten ontdekten en vooral: hun STEM-vonk opnieuw zagen overslaan. Het enthousiasme aan de ESERO-stand bewees nog maar eens hoe groot de honger naar sterke, concrete STEM-projecten is — én hoe belangrijk het is om projecten niet te snel in “lager” of “secundair” te plaatsen.

Want uiteindelijk delen we allemaal dezelfde missie als Technopolis:
kinderen en jongeren laaiend enthousiast maken voor wetenschap — vandaag, morgen en tot ver buiten onze atmosfeer. 🚀